Menu Sluiten

Razzia op de kerken

30 januari 1944

Razzia op de kerken, 30 januari 1944, Aalten – © Collectie Nationaal Onderduikmuseum, foto: J.H. Bennink (Aalten 1916-1999)
Foto: © Collectie Nationaal Onderduikmuseum, foto: J.H. Bennink (Aalten, 1916-1999)

Op zondag 30 januari 1944 houden Duitse SS-ers een razzia op twee kerken in Aalten. De bezetters weten dat de kerken in Aalten op zondag zeer vol zitten, ook met jonge mannen en onderduikers die zich onttrekken aan de arbeidsinzet of niet terugkeren van verlof.

De SS-ers omsingelen zowel de Christelijk Gereformeerde Kerk aan de Berkenhovestraat als de Gereformeerde Westerkerk aan de Hogestraat. De mannelijke kerkgangers moeten hun persoonsbewijs tonen. De jonge mannen in de leeftijd van 19 tot en met 23 jaar worden aangehouden en naar Arnhem gebracht voor verhoor en daarna naar kamp Amersfoort of het Oranjehotel in Scheveningen.

Een enkeling weet te ontsnappen. In de Westerkerk verricht een evacué uit Scheveningen, mevrouw Visser-Taal, een bijzondere daad. Zij geeft de negentienjarige Gerrit Hoopman haar overrok, schouderdoek en kap met hoofdijzer. Hij gaat samen met de vrouwen gearmd de kerk uit en zo ontsnapt Gerrit, die zich niet gemeld had om tewerkgesteld te worden in Duitsland, in klederdracht aan de Duitse inval.

Grote impact

De razzia maakte veel indruk, zowel in eigen land als daarbuiten. Nog niet eerder in de oorlog vond een dergelijke kerkrazzia in Nederland plaats. The London News schreef op 14 februari 1944: “AALTEN – Bij het uitgaan van de kerk werd een razzia gehouden. 50 ondergedokenen liepen er in! Ook een kerkgang is dus niet meer veilig. Men blijve thuis, al zal dat velen zwaar vallen.” Vanaf dat moment gingen onderduikers niet meer ter kerke.

Vijf van de opgepakte en afgevoerde mannen hebben het niet overleefd: vier stierven aan de ontberingen in een Duitse concentratiekampen of een dodenmars, de vijfde bij een bombardement. De mannen die het overleefden droegen de gevolgen hiervan hun leven lang mee. Ook in de families en de gemeenschap van Aalten sloeg deze gebeurtenis een grote wond.

Bron: Nationaal Onderduikmuseum, Aalten

Documentaire

Bekijk ook de documentaire gemaakt door Omroep Gelderland “Door het ijzer gespaard“, over de bijzondere ontsnapping van Gerrit Hoopman:

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Gerelateerde artikelen