Auteur: Oud Aalten

  • Rotten in Dale

    Rotten in Dale

    Aalten, Bredevoort en buurtschappen waren vroeger verdeeld in wijken, die ‘rotten’ werden genoemd. Voor elke wijk was een rotmeester aangesteld. Zij hadden tot taak om officiële berichten en andere opdrachten van het centrale bestuur in Bredevoort over te brengen aan de wijkbewoners. Wij hebben overzichten gevonden van de rotten in Dale in de jaren 1748 en 1784.

    In de archiefstukken van de Liberale Gifte van 1748 worden alle huizen in Dale vermeld per rot, inclusief bewoners. De Liberale Gifte was een speciale heffing ten bedrage van 2% van het vermogen ter bestrijding van de extra defensiekosten t.g.v. een Franse inval in de Zuidelijke Nederlanden in de periode 1745-1747. Wie minder bezat dan 500 gulden, betaalde niet de heffing, maar was vrij om iets te geven, vandaar de naam.

    In 1784 is er voor iedere buurtschap een lijst opgesteld met alle ‘weerbare manspersonen’ in de leeftijd van 18-50 jaar, per rot. Het lijkt erop dat de indeling van de rotten in de periode tussen 1748 en 1784 blijkbaar enigszins is aangepast, en ook de volgorde waarin ze werden genummerd.

    1748 • Liberale Gifte

    Dale, eerste rot, 1748

    Dale, tweede rot, 1748

    Dale, derde rot, 1748

    1784 • Weerbare mannen

    Lijst met alle ‘weerbare manspersonen’ in de leeftijd van 18-50 jaar, wonend in de buurtschap Dale, in het jaar 1784, per rot. Erachter, tussen haakjes, de boerderij waar deze persoon woonde, voor zover bekend en onder voorbehoud van fouten.

    Eerste Rot

    1. Rotmeester Jan Wijgers (Wiechers)
    2. Jan Rouhof (Ruwhof)
    3. Lambert te Kalstee (Kolstee)
    4. Hendrik te Kalstee (Kolstee)
    5. Wolter Tolkamp
    6. Garrijt Willem Maages
    7. Garritijan Penninks (Pennings)
    8. Harmen Penninks
    9. Geert Penninks
    10. Aarent Nienhuis
    11. Jan Nienhuis
    12. Jan Hofstee
    13. Willem Hofstee
    14. Hendrik Willem Puppink (’t Pöppink)
    15. Jan Huenink
    16. Hendrik Meijnen
    17. Jan Hendrik Oosterman (Oosterman)
    18. Barent Willem op het Grotenhuijs (Grotenhuis)
    19. Garrit Jan op Smees (’t Smees)
    20. Wessel Walvoorde
    21. Jan Eerden

    Tweede rot

    In het rot van den overleeden Geert Vervelde:

    1. Baarent Vervelde
    2. Baarent te Paske (’t Paske)
    3. Harmen Bengevoort (Boombeek)
    4. Garritjan Dunck
    5. Garrijt te Loo
    6. Garrijt te Hennepe (De Hennepe)
    7. Baarent Hendrik Goosen (Welink)
    8. Jan Baarent Wiltijnk
    9. Baarentnaedes Koenders (Brusse)
    10. Aarent Wijltink
    11. Jan Baarent te Katte
    12. Hendrik Weelijnk maar doof
    13. Garrijtjan Bruenijnk
    14. Deerk Neerhof (Neerhof)
    15. Hendrik Jan Neerhof (Neerhof)
    16. Hendrik Nonhof (Nonhof)
    17. Frederijk Roosijer
    18. Wijllem Eppink (Eppink)
    19. Hendrik Jan Kartschot

    Derde rot

    In het rot van het afgebrooken Bruenijnk:

    1. Baerent Baarentschot
    2. Antonij te Wijnkel
    3. Hendrik Jan te Riete (Riete)
    4. Hendrik Jan Wuebbels (Wubbels)
    5. Derk Bongen (Houwer)
    6. Garrijt Jan Houwers (’t Slat)
    7. Garrit Houwers (Vervelde)
    8. Waander te Kloese (De Kloeze)
    9. Baerent Looman (Lammers)
    10. Wessel Lammers
    11. Aarent Leijsen
    12. Jan Leijsen (Liezen)
    13. Jan Westendorp (Maas)
  • Tuindorp

    Tuindorp

    Aalten

    In de jaren twintig van de vorige eeuw liet de Vereniging tot Verbetering der Volkshuisvesting in Aalten achttien arbeiderswoningen bouwen op de hoek van de Admiraal de Ruyterstraat en de Van Heemskerkstraat.

    Dit buurtje stond in Aalten bekend als het ‘Tuindorp’, een naam die verwijst naar de landelijke ontwikkeling van die tijd: overal in Nederland verrezen destijds zogenaamde tuindorpen — groene woonwijken die arbeiders ruime, gezonde woningen met een eigen tuin boden.

    Het Aaltense Tuindorp werd ook wel het ‘Rooie Dorp’ genoemd, vanwege de rode dakpannen van de woningen.

    Heeft u meer informatie over het Tuindorp in Aalten of foto’s? Laat het ons weten!

    Krantenberichten

    Foto’s


    Van deur tot deur

  • Haartsestraat 78

    Haartsestraat 78

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1967

    Haartsestraat 78

    J.J. Wubbels

    Kenmerken


    Kadastraal nr.D-5328
    FunctieWoonhuis
    ArchitectW. van der Zee
    Bouwjaar1963
    Monumentnee
  • Nassaustraat 9

    Nassaustraat 9

    v/h Nassaustraat 7, Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1967

    Nassaustraat 7

    H. Hijink

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-11234
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1933
    Monumentnee
  • Nassaustraat 4

    Nassaustraat 4

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1967

    Nassaustraat 4

    B. Veldhuis
    J.W.F. Bartholomeus

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-11913
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1950
    Monumentnee
  • Nassaustraat 2

    Nassaustraat 2

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1967

    Nassaustraat 2

    G.H. te Loo
    F.J. te Loo
    Mevr. J.W. Reugebrink-Becking

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-11145
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1920
    Monumentnee
  • Haartsestraat 40a

    Haartsestraat 40a

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1967

    Haartsestraat 40a

    J.C. Jansen

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-12992
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1922
    Monumentnee
  • Patrimoniumstraat 33

    Patrimoniumstraat 33

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1967

    Patrimoniumstraat 33

    H.J. te Brake

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-13290
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1920
    Monumentnee
  • Willem Barendszstraat

    Willem Barendszstraat

    Aalten

    De Willem Barendszstraat in Aalten is vernoemd naar Willem Barentsz (±1550–1597), een Nederlandse zeevaarder, cartograaf en ontdekkingsreiziger.


    Van deur tot deur

    Willem Barendszstraat 1-7, Aalten

    Willem Barendszstraat 1-7

    v/h Adm. de Ruyterstraat 16-22
  • Slicher van Bathstraat

    Slicher van Bathstraat

    Aalten

    Vernoemd naar Adriaan Pieter Slicher van Bath (1838–1933), een plaatselijke notabele en weldoener, die veel heeft betekend voor de Aaltense gemeenschap.


    Van deur tot deur

    Slichter van Bathstraat, Aalten - De Graafschapbode, 21-12-1934
    De Graafschapbode, 21 december 1934
  • Vondelstraat

    Vondelstraat

    Aalten

    De Vondelstraat in Aalten is vernoemd naar Joost van den Vondel (1587–1679), een beroemde Nederlandse dichter en toneelschrijver uit de zeventiende eeuw.


    Van deur tot deur

    CBS De Broekhof - Vondelstraat 11a, Aalten

    CBS De Broekhof

    Vondelstraat 11a, Aalten
  • Bilderdijkstraat

    Bilderdijkstraat

    Aalten

    Vernoemd naar Willem Bilderdijk (1756–1831), een Nederlands geschiedkundige, taalkundige, dichter en advocaat.


    Van deur tot deur

    Bilderdijkstraat 35, Aalten (Broekhofke)

    ’t Broekhofke

    Bilderdijkstraat 35, Aalten
  • Kreeft 25

    Kreeft 25

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1979K-1174Antonius Bernardus Gerhardus Hubers, voeger625 m² huis, tuin, carport

    Kenmerken


    Kadastraal nr.K-1174
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1977
    Monumentnee
  • Ds. Adriaan Schouten

    Ds. Adriaan Schouten

    Gereformeerd predikant (1903-1930)

    Adriaan Schouten werd op 6 juni 1864 geboren in Raamsdonk. Hij studeerde aan het Chr. Gymnasium te Zetten en vervolgens aan de Vrije Universiteit, waar hij in 1889 kandidaat werd. Op 26 januari 1890 werd hij in Charlois in het ambt bevestigd door Ds. F.P.L.C. van Lingen, rector van het gymnasium in Zetten.

    Enkele dagen daarvoor, op 22 januari 1890, was hij in Raamsdonk getrouwd met Johanna Maria Schuurman. Samen zouden zij maar liefst 13 kinderen krijgen, acht jongens en vijf meisjes. Een aantal van hen overleed echter al op jonge leeftijd.

    Aanstelling in Aalten

    Dominee Schouten verwisselde Charlois in 1892 voor Willemstad, om vervolgens in 1899 naar Rozenburg te vertrekken. Op 13 december 1903 deed hij zijn intrede in Aalten, als opvolger van Ds. A. van Dijken. Hij wist als begaafd prediker in Aalten veel mensen aan zich te binden. Ook speelde hij een belangrijke rol binnen de kerkelijke gemeenschap en daarbuiten.

    Het gezin Schouten woonde in de pastorie van de Westerkerk aan de Hogestraat in Aalten. Adriaans vrouw Johanna Maria overleed in 1919, op 52-jarige leeftijd, aan de gevolgen van de Spaanse Griep. Zij werd begraven op de Oude Begraafplaats in Aalten.

    Emeritaat

    Op 30 april 1930, na zijn veertigjarig ambtsjubileum te hebben gevierd, ging dominee Schouten met pensioen. Hij verhuisde toen naar de Ormelstraat 23, op de hoek met de Hofstraat.

    Als emeritus predikant bleef Schouten zeer actief. Zo preekte hij enkele jaren regelmatig in de kleine Gereformeerde kerk in Dinxperlo. En toen deze gemeente voldoende middelen had om een eigen predikant aan te stellen, mocht hij het genoegen smaken dat zijn zoon Johannes Pieter Schouten daar zijn opvolger werd.

    Ook in de gereformeerde kerk in Halle heeft Schouten vaak de dienst waargenomen. Hij deed dit met een jeugdig enthousiasme en passie. In Halle werd hij, net als voorheen in Dinxperlo, liefkozend “onze dominee” genoemd.

    Maatschappelijk betrokken

    In zijn oude gemeente, de kerk van Aalten, bleef Schouten altijd een trouw kerkenraadslid. Hij miste nooit een vergadering en werd als scriba aangesteld, een rol die hij zeer nauwgezet vervulde. Ook als hoofd van het kerkelijk bureau maakte hij zich zeer verdienstelijk. Hij verrichtte al zijn taken met een vitaliteit die zijn inmiddels gevorderde leeftijd niet deed vermoeden.

    Toen in 1933 een Geref. Mannenvereniging werd opgericht, wees men hem aan als voorzitter en ook deze arbeid verrichtte hij met grote opgewektheid. Ook interesseerde de “jeugdige grijsaard” zich nog met hart en ziel voor allerlei verenigingswerk, vooral de activiteiten van jeugdverenigingen. Voor hen trad Schouten nog regelmatig op als spreker.

    Beth San

    Zijn huis aan de Ormelstraat gaf hij de naam ‘Beth San’, wat in het Hebreeuws Huis van Rust, Huis van Vrede betekent. Vanwege zijn inzet voor de ouderenzorg in Aalten, werd later het verzorgingshuis aan de Ludgerstraat ook Beth San genoemd. Sindsdien heet het huis aan de Ormelstraat ‘Klein Beth San’.

    Adriaan Schouten verhuisde later naar Culemborg, waar hij in 1954 overleed, 89 jaar oud. Hij werd begraven bij zijn vrouw op de Oude Begraafplaats aan de Varsseveldsestraatweg in Aalten.

  • Haartsestraat 146(a)

    Haartsestraat 146(a)

    v/h Haartsestraat 86, Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1921D-3934Gerrit Hendrik Reugebrink,
    spoorwegarbeider
    6.530 m² tuin, ged. huis, bouw-,
    weiland
    1934D-4091Gerrit Hendrik Reugebrink,
    spoorwegarbeider
    6.680 m² huis, tuin & grasland
    1951D-4091Frederik Jan te Loo,
    steenkolenhandelaar
    6.680 m² huis, tuin & grasland
    1968D-4453Bernardus Arnoldus Lievers,
    landbouwer
    6.615 m² huis, garage,
    schuren, tuin, grasland
    1971D-4562Bernardus Arnoldus Lievers,
    landbouwer
    6.135 m² huis, garage,
    schuren, tuin, weiland
    1986D-5153Bernardus Arnoldus Lievers,
    landbouwer
    3.410 m² huis, tuin, gar’s

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Haart 5/1 > 4

    Gerrit Hendrik Reugebrink (Langerak, 07-10-1880), arbeider H.IJ.S.M. / baanwerker
    Johanna Willemina Becking (Varsseveld, 17-03-1880)

    Adresboek 1934

    Haart 4 > Haartschestraat 86

    G.H. Reugebrink

    Adresboek 1967

    Haartsestraat 86

    B.A. Lievers

    Kenmerken


    Kadastraal nr.D-5951/5952
    FunctieDubbel woonhuis
    Bouwjaar2013
    Monumentnee
  • Wilhelminastraat 1

    Wilhelminastraat 1

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1934

    Aalten C446/8 > Wilhelminastraat 1

    G.J. Kleinhesselink

    Adresboek 1967

    Wilhelminastraat 1

    E. Bannink

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-12435
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1920
    Monumentnee
  • Wilhelminastraat 30

    Wilhelminastraat 30

    Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Adresboek 1934

    Aalten C436/1 > Wilhelminastraat 30

    Wed. J. Hoitink

    Adresboek 1967

    Wilhelminastraat 30

    Mej. J. Hoitink
    J.G. Huiskamp

    Kenmerken


    Kadastraal nr.I-13021
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1932
    Monumentnee
  • Veenhuisweg 6

    Veenhuisweg 6

    Heurne

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Heurne 12/1 > 19

    Derk Jan Rengelink (Heurne, 22-12-1860), landbouwer
    Catharina Harmina Stronks (Dale, 07-02-1862)

    Adresboek 1934

    Heurne 19 > 80

    D.J. Rengelink

    Adresboek 1967

    Heurne 80 > Veenhuisweg 6

    A.J. Rengelink
    D.J. Rengelink

    Kenmerken


    Kadastraal nr.R-1347
    FunctieBoerderij
    Bouwjaar1910
    Monumentnee
  • Ruilverkaveling in Aalten

    Ruilverkaveling in Aalten

    In de tweede helft van de 20e eeuw vond in de gemeente Aalten een grootschalige ruilverkaveling plaats. Bij dit ingrijpende proces werden landbouwgronden opnieuw ingedeeld om efficiënter te kunnen werken. Het doel was grotere en beter bereikbare percelen voor boeren, met minder versnippering en een verbeterde infrastructuur. Maar deze verandering had ook gevolgen voor het landschap en de natuur.

    Waarom was ruilverkaveling nodig?

    Door erfdelingen en wisselingen in eigendom waren landbouwpercelen in de loop der eeuwen steeds kleiner en onregelmatiger geworden. Voor boeren werd het steeds lastiger om efficiënt te werken. De oplossing was ruilverkaveling. Hierbij werden percelen samengevoegd en opnieuw ingedeeld, zodat landbouwbedrijven beter konden draaien. Dit gebeurde door middel van:

    • Vergroting en herindeling van landbouwpercelen;
    • Betere ontsluiting via verharde wegen;
    • Aanpassing van de waterhuishouding;
    • Vermindering van oude juridische beperkingen zoals erfdienstbaarheden.

    Effecten op het landschap

    Het traditionele Achterhoekse coulisselandschap, met zijn afwisseling van kleine akkers, weilanden en houtwallen, is door ruilverkaveling op veel plaatsen aangetast. Dit gevarieerde en kleinschalige landschap, dat het gebied een schilderachtig karakter gaf, maakte plaats voor grotere, efficiënter ingerichte landbouwpercelen. Hierdoor verdwenen veel houtwallen, bosschages en zandwegen.

    Door deze herindeling konden boeren makkelijker werken met moderne machines, maar werd het landschap ook opener en uniformer. Wegen zoals de Eskesweg en de Aladnaweg werden aangelegd om de landbouwgronden beter bereikbaar te maken, maar dit ging ten koste van de oude zandwegen en karakteristieke kavelgrenzen.

    Gevolgen voor water en natuur

    Naast de veranderingen in het landschap werd ook de waterhuishouding aangepast. Beken en sloten werden rechtgetrokken en verdiept, zodat water sneller werd afgevoerd. Dit voorkwam wateroverlast, maar leidde in sommige gebieden juist tot droogteproblemen. Veel natte natuur verdween, wat gevolgen had voor de biodiversiteit.

    Ondanks de voordelen voor de landbouw ging een deel van het traditionele landschap van Aalten verloren. Het kleinschalige en gevarieerde karakter van de streek maakte plaats voor grootschaligere landbouwgronden met minder ruimte voor natuur en historische landschapselementen.

  • Molenkampsdijk 26 (a)

    Molenkampsdijk 26 (a)

    Aalten (verdwenen)

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1906I-5155Berent Hendrik te Brake, fabriekarbeider2.320 m² huis & erf
    1967I-9390Berend Hendrik Wamelink, landbouwer1.370 m² huis, schuur, erf, bld., wld.

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten C570 > D678

    Berent Hendrik te Brake (Aalten, 29-05-1863), fabr.arb.

    Adresboek 1934

    Aalten D678 > Molenkampsdijk 26

    B.H. te Brake

    Adresboek 1967

    Molenkampsdijk 26

    B.H. Wamelink

    Molenkampsdijk 26a

    H.G. Wamelink

    Kenmerken


    Kadastraal nr.
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaaronbekend
    Slooponbekend