Menu Sluiten

Kerkorgelfabriek

Bredevoortsestraatweg 19, Aalten

Vereenigde Kerkorgelfabrieken, Aalten

Op 27 februari 1917 werd in Aalten de v.o.f. Kerkorgelfabriek N.A. van den Berg opgericht, met als vennoten Nicolaas Alexander van den Berg (Zwijndrecht, 1884) en de Aaltense fabrikanten J.W.J. Driessen en Willem te Gussinklo jr.

Men bouwde en leverde kerkorgels door heel Nederland. Maar ook voor eenvoudiger werkzaamheden, zoals het stemmen en repareren van orgels en piano’s kon men bij Van den Berg terecht.

Fusie

In de Aaltensche Courant van 4 oktober 1921 werd aangekondigd dat Van den Berg uit de vennootschap was getreden en dat de Aaltense Kerkorgelfabriek per 1 oktober van dat jaar was gefuseerd met de firma J.J. Elbertse & Co. te Utrecht. De nieuwe onderneming ging verder onder de naam “Vereenigde Kerkorgelfabrieken“, met Aalten als hoofdvestiging.

Na zijn uittreding adverteerde Van den Berg nog enige tijd als zelfstandig orgelmaker. Zijn huisnummer was toen C441, tegenwoordig is dat Patrimoniumstraat 6 te Aalten. Later vertrok hij naar Rotterdam, waar hij in 1931 op 47-jarige leeftijd overleed.

J.J. Elbertse

Orgelmaker Johannes Josephus Elbertse was begin 20-jaren woonachtig in Aalten. In 1910 was hij te Utrecht getrouwd met een Winterswijkse. Wie weet is de samenwerking als volgt ontstaan: als Elbertse en zijn vrouw vanuit Utrecht naar zijn schoonfamilie in Winterswijk reisde, is het zeer aannemelijk dat de reis door Aalten voerde. De kerkorgelfabriek van Nicolaas van den Berg lag dan aan de route. Uiteraard zou dat zijn interesse hebben gewekt en het ligt voor de hand dat hij naar binnen zou gaan en kennis maakte met Van den Berg, uiteindelijk resulterende in een samenwerking en fusie. Op 1 juli 1922 vertrok het gezin Elbertse naar Utrecht.

Blijkens een krantenbericht is de kerkorgelfabriek begin 1926 uit Aalten verdwenen. Tegenwoordig vinden we op het voormalige adres van de orgelfabriek aan de Bredevoortsestraat Jurist Wevers en Royal Cards – Pokémon Kaarten.

Orgels

Enkele kerkorgels die door de Aaltense orgelfabriek zijn gebouwd:

Aaltensche Courant, 27-02-1917
Aaltensche Courant, 27 februari 1917
Het Centrum, 23 juli 1918 | Orgelmaker gevraagd
Het Centrum, 23 juli 1918
Kerkorgelfabriek Aalten, briefhoofd 1924
Briefhoofd, 1924
Graafschapbode, 12 januari 1926, Verdwijnen kerkorgelfabriek
Graafschapbode, 12 januari 1926

Heeft u nog meer informatie over de kerkorgelfabriek in Aalten? Wij horen het graag!

Bronnen

1 reactie

  1. Johan Sjoukema

    Al enige tijd probeer ik de orgelgeschiedenis van de Gereformeerde Kerk (GK) in het Friese Stiens in kaart te brengen. In een boek dat verscheen naar aanleiding van het 125-jarig bestaan van de Stienser GK staat dat een orgelbouwer Van der Berg in 1917/18 een orgel leverde, dat op 7 mei 1918 in gebruik kon worden genomen. Moet dus Van den Berg zijn.
    De kerkorgelfabriek Van den Berg uit Aalten ging volgens de Aaltensche Courant van 4 oktober 1921 na een fusie met de firma J.J, Elbertse & Co. te Utrecht op in de “Vereenigde Kerkorgelfabrieken”, met Aalten als hoofdvestiging.
    Vragen:
    1) Hadden de nieuwe Vereenigde Kerkorgelfabrieken een nevenvestiging in Utrecht? Is genoemde firma J.J. Elbertse & Co. de voorloper van het tegenwoordige orgelbedrijf ‘Elbertse Orgelmakers’ in Soest.
    Zo ja, dan is J.J. Elbertse hoogstwaarschijnlijk Johannes Josephus Elbertse die in 1917 een eigen orgelmakerij in Utrecht begon en zich in 1926 in Soest vestigde.
    2) Hoe lang hebben de Vereenigde Kerkorgelfabrieken bestaan? Is er een samenhang tussen het einde van die kerkorgelfabrieken en de verplaatsing van Elbertse naar Soest. Dan zou dus de fusie van 1921 tot 1926 geduurd hebben. Klopt mijn vermoeden dat Van den Berg – vertrokken naar Rotterdam – geen orgelmakerij voortzette?
    3) tenslotte: is er een (goede) foto van het orgel dat in 1917/18 door Van den Berg aan de GK van Stiens geleverd werd? Misschien is er een bedrijfsarchief waarin zich een foto van het Stienser orgel bevindt. Hoe zou ik eventueel aan zo’n foto kunnen komen?

    Ik ben reuze benieuwd naar uw reactie(s).
    Bij voorbaat mijn hartelijke dank voor uw antwoord(en) op mijn vragen.

    Vriendelijke groet,

    Johan Sjoukema
    Leeuwarden

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Gerelateerde artikelen