Oud Aalten

Erfgoed is van ons allemaal

Categorie: Aalten

  • ’t Boske

    ’t Boske

    v/h Richterinkstraat 50, Aalten (verdwenen)

    't Boske, Lintelo

    Op deze plek is nu Auto Herwers gevestigd, voorheen autobedrijf Kempers.

    Archieven

    Liberale Gifte 1748

    't Boske, Lintelo - Liberale Gifte 1748

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832G-4
    G-5    		Antony te Boske, landbouwer490 m² huis & erf
    400 m² huis & erf
    1919G-3503
    G-3504    		Christiaan Wijnveen,
    kunstdraaijer en landbouwer    		968 m² huis, schuur, tuin & erf
    3.230 m² huis, schuur & erf
    1948I-7293Christiaan Wijnveen,
    kunstdraaijer en landbouwer    		10.070 m² dubbel huis,
    erf, bouw-, weiland
    1952I-7681
    I-7682    		Bernard Vaags, landbouwer335 m² huis, tuin
    10.313 m² huis, wld., bld., weg ged.

    Bewoners

    Eerst bekende bewoners:

    Hendrick Boskes / te Boske (Lintelo / Lintelo 1677-1681)
    Cunne

    Volgende bewoners, weduwnaar en 2e echtgenote:

    Hendrick Boskes / te Boske (Lintelo / Lintelo 1677-1681), trouwt op 06-07-1677 in Aalten met
    Hendersken Scheenck ofte Suren (Lintelo)

    Volgende bewoners, dochter uit 1e huwelijk en echtgenoot:

    Reijner Clumps alias te Boske (Barlo – < 1709), trouwt op 29-07-1677 in Aalten met
    Hendersken Boskes / te Boske (Lintelo)

    Volgende bewoners, dochter en echtgenoot:

    Barent Kressers alias te Boske (Miste – < 1765), trouwt op 26-05-1709 in Aalten met
    Berentjen te Boske (Aalten, 01-01-1682 – Lintelo, 18-10-1768)

    Volgende bewoners, zoon en echtgenote:

    Reijnder te Boske (Aalten, 20-10-1720 – Lintelo, 09-11-1791), trouwt op 14-04-1753 in Aalten met
    Geertjen Oolthuijs (Aalten, 21-04-1731 – Lintelo, 12-05-1798)

    Volgende bewoners, zoons en echtgenotes (dubbele bewoning):

    Hierna worden beide bewonersreeksen naast elkaar weergegeven.

    Anthoni te Boske (Aalten, 22-12-1754 – Aalten, 04-03-1837), trouwt
    (1) op 17-05-1789 in Aalten met Janna Geertruid Jentink (Aalten, 25-11-1759 – Lintelo, 19-10-1814)
    (2) op 26-05-1815 in Aalten met Christina Scholten (Aalten, 29-05-1757 – Aalten, 31-03-1835)

    Garrit Jan te Boske (Aalten, 25-12-1766 – Lintelo, 22-08-1842), trouwt op 09-02-1816 in Aalten met
    Driesken de Mooij (Rheden, 10-08-1755 – Lintelo, 04-02-1841)

    Bevolkingsregister 1823-1850

    “Boske”

    Lintelo 135

    Anthonij te Boske (Aalten, 22-12-1754 – Aalten, 04-03-1837)
    Christina Scholten (Aalten, 29-05-1757 – Aalten, 31-03-1835)

    Volgende bewoners:

    Hendrik Jan te Slaa (Aalten, 26-05-1794)
    Janna Geertruid Bengevoord (Aalten, 22-10-1795)

    “Boske”

    Lintelo 136

    Gerrit Jan te Boske (Aalten, 25-12-1766 – Lintelo, 22-08-1842)
    Driesken de Mooij (Rheden, 10-08-1755 – Lintelo, 04-02-1841)

    Volgende bewoners:

    Gradus Navis (Aalten, 31-03-1807)
    Dersken Vreeman (Aalten, 30-01-1802)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Lintelo 150

    Hendrik Jan te Slaa (Aalten, 26-05-1794)
    Janna Geertruid Bengevoord (Aalten, 22-10-1795)

    Volgende bewoners:

    Johan Friedrich Knufmann (Doetinchem, 06-12-1823)
    Johanna Wolbring (Lourik, 01-10-1833)

    Lintelo 149

    Gradus Navis (Aalten, 31-03-1807)
    Dersken Vreeman (Aalten, 30-01-1802)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Lintelo 150

    Johan Friedrich Knufman (Doetinchem, 06-12-1823)
    Johanna Wolbring (Lourik, 01-10-1833)

    Lintelo 149

    Gradus Navis (Aalten, 31-03-1807)
    Dersken Vreeman (Aalten, 30-01-1802)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Lintelo 143

    Johan Friedrich Knufman (Doetinchem, 06-12-1823)
    Johanna Wolbring (Lourik, 01-10-1833)

    Lintelo 142

    Gradus Navis (Aalten, 31-03-1807)
    Dersken Vreeman (Aalten, 30-01-1802)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Bernardus Navis (Aalten, 13-04-1841)
    Berendina Frederika Fukkink (Aalten, 09-11-1857)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Lintelo 143

    Johan Friedrich Knufman (Doetinchem, 06-12-1823)
    Johanna Wolbring (Lourik, 01-10-1833)

    Volgende bewoners:

    Derk Jan Hilbelink (Aalten, 15-11-1839)
    Everdina Eenink (Zelhem, 24-02-1846)

    Lintelo 142

    Bernardus Navis (Aalten, 13-04-1841)
    Berendina Frederika Fukkink (Aalten, 09-11-1857)

    Zij vertrekken in 1882 naar Amerika.

    Volgende bewoners:

    Gerrit Jan Eskes (Varsseveld, 17-12-1859)
    Dela Willemina Jansen (Aalten, 19-03-1862)

    Volgende bewoners:

    Gerhard Tannemaat (Varsseveld, 12-02-1854)
    Willemina te Kiefte (Varsseveld, 23-12-1836)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Lintelo 157

    Derk Jan Hilbelink (Aalten, 15-11-1839)
    Everdina Eenink (Zelhem, 24-02-1846)

    Lintelo 158

    Gerhard Tannemaat (Varsseveld, 12-02-1854)
    Willemina te Kiefte (Varsseveld, 23-12-1836)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Lintelo 161 > 171

    Derk Jan Hilbelink (Aalten, 15-11-1839)
    Everdina Eenink (Zelhem, 24-02-1846)

    Lintelo 162 > 172

    Gerhard Tannemaat (Varsseveld, 12-02-1854)
    Willemina te Kiefte (Varsseveld, 23-12-1836)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Lintelo 171

    Derk Jan Hilbelink (Aalten, 15-11-1839)
    Everdina Eenink (Zelhem, 24-02-1846)

    Volgende bewoners:

    Hendrik Willem Meinen (Aalten, 15-07-1887)
    Gesina Johanna Hilbelink (Aalten, 01-09-1891)

    Lintelo 172 > 180

    Gerhard Tannemaat (Varsseveld, 12-02-1854)
    Willemina te Kiefte (Varsseveld, 23-12-1836)

    Volgende bewoners:

    Arent Jan Schoppers (Aalten, 23-11-1879)
    Johanna Hendrika Wilhelmina Rikkers (Wisch, 12-06-1877), d.v. Willemina te Kiefte en haar eerste echtgenoot Henricus Rikkers

    Adresboek 1934

    Lintelo 180 > 244

    A.J. Schoppers

    Adresboek 1967

    Richterinkstraat 50

    B. Vaags
    W. Koskamp

    Kenmerken

    Kadastraal nr.onbekend
    FunctieBoerderij
    Bouwjaaronbekend
    Slooponbekend

    Bronnen

    't Boske, Lintelo - Kadaster 1832
    Fragment kadasterkaart 1832 (bron: hisgis.nl)
    Het Boske, Lintelo - Fragment kadastrale kaart, 1892
    Fragment kadastrale kaart, 1892
    Het Boske, Lintelo - Fragment kadastrale kaart, 1952
    Fragment kadastrale kaart, 1952
    't Boske, Lintelo - Aaltensche Courant, 14-06-1918
    Aaltensche Courant, 14 juni 1918
  • Haartsestraat 55

    Haartsestraat 55

    Aalten

    Haartsestraat 55, Aalten

    Dit pand werd afgebroken om plaats te maken voor het parkeerterrein van AZSV. Tot circa 1950 was hier de busonderneming van Veldhuis gevestigd. In 1950 werd de nieuwe vestiging aan de Nassaustraat 4 in gebruik genomen.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    m²

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Haart 5

    Bernard Veldhuis (Haart, 27-04-1878), timmerman
    Roeloffina Grada Aleida Arentsen (Wisch, 12-11-1883)

    Adresboek 1934

    Haart 5 > Haartsestraat 55

    B. Veldhuis

    Adresboek 1967

    Haartsestraat 55

    J.H. ten Brinke

    Kenmerken

    Kadastraal nr.–
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaaronbekend
    Slooponbekend

    Bronnen

    Haartsestraat 51-55, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1885
    Fragment kadastrale kaart, 1885 (perceel D-2067)
  • Nieuw Ebbers

    Nieuw Ebbers

    Grevinkweg 16, Dale

    Grevinkweg 16, Dale (Nieuw Ebbers)
    Foto: G. Schreurs

    In 1832 was de plek van Nieuw Ebbers nog bouw- en weiland, eigendom van Janna Ebbers, ‘wed. Arend Heidemans’, wonend op Ebbers.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832C-214
    C-215    		wed. Arend Heidemans, landbouwer1.300 m² weiland
    24.260 m² bouwland

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Dale 13a

    Derk Jan Rengelink (Heurne, 22-12-1860), landbouwer
    Catharina Harmina Stronks (Dale, 07-02-1862)

    Zij vertrekken naar het Olde Nooitgedacht.

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Dale 12

    Wessel Wisselink (Wisch, 07-10-1832), landbouwer
    Grada Johanna Wisselink (Wisch, 18-03-1833)

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Gerrit Wisselink (Binnenheurne, 16-11-1867), klompenmaker
    Johanna Hendrika Helmink (Wisch, 04-03-1871)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Dale 12 > 23

    Gerrit Wisselink (Binnenheurne, 16-11-1867), klompenmaker in dienst van A.J. Stronks
    Johanna Hendrika Helmink (Heelweg, 04-03-1871)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Dale 23 > 25

    Gerrit Wisselink (Binnenheurne, 16-11-1867), klompenmaker
    Johanna Hendrika Helmink (Heelweg, 04-03-1871)

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Dale 25 > 7

    Johanna Hendrika Helmink (Heelweg, 04-03-1871)

    Adresboek 1934

    Dale 25 > 7

    Wed. G. Wisselink

    Adresboek 1967

    “Nieuw Ebbers”

    Dale 7 > Grevinkweg 16

    H. Wisselink

    Kenmerken

    Kadastraal nr.L-611
    FunctieBoerderij
    Bouwjaarca. 1888
    Monumentnee

    Verwante boerderijen

    Bronnen

    Nieuw Ebbers, Dale
    Fragment uit ‘Boerderij- en Veldnamen in Aalten’, geprojecteerd op Google Maps
  • Koopmanstraat 12

    Koopmanstraat 12

    v/h Koopmanstraat 22, Aalten

    Koopmanstraat 12, Aalten
    Foto: Google Streetview

    Hier stond vroeger een boerderijtje, dat in 1980 plaats moest maken voor een nieuw huis.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    m²

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Heurne 61/4

    Lammert Lambertus Lammers (Lintelo, 19-07-1863), fabr.arbeider / spinner bij Driessen, Bocholt
    Aleida ten Hietbrink (Aalten, 21-09-1859)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Heurne 7 respectievelijk Heurne 13 > C618

    Lammert Lambertus Lammers (Lintelo, 19-07-1863), fabr.arb., bouwvakker / opperman bij G.J. Rots, Aalten
    Aleida ten Hietbrink (Aalten, 21-09-1859)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    C618 > D735

    Lammert Lambertus Lammers (Lintelo, 19-07-1863), opperman
    Aleida ten Hietbrink (Aalten, 21-09-1859)

    Adresboek 1934

    D735 > Koopmanstraat 22

    L.L. Lammers

    Adresboek 1967

    Koopmanstraat 12

    L. Lammers

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-11192
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaar1980
    Monumentnee

    Bronnen

    Koopmanstraat 10-12, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1895
    Fragment kadastrale kaart, 1895
  • Koopmanstraat 10 (1)

    Koopmanstraat 10 (1)

    v/h Koopmanstraat 20, Aalten

    Koopmanstraat 10(-1), Aalten
    Foto: Funda

    Op de plek van dit dubbele woonhuis stond vroeger een boerderijtje.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1895I-2144Jan Hendrik Lammers, daglooner1.550 m² huis & erf
    1900I-2144Gerrit Jan Rusink e.c., landbouwer1.550 m² huis & erf
    1956I-2144Adolph Rusink, fabrieksarbeider1.550 m² dubbel huis, tuin
    1975I-10394
    I-10393    		Gerhard Johan Rusink, perser
    Hendrik Neerhof, chauffeur    		390 m² huis, tuin, garage
    285 m² huis, tuin

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Heurne 61/3

    Adrianus Lammers (Aalten, 13-12-1843), fabr.arbeider
    Hendrika Berendina Straks (Aalten, 21-02-1843)

    Volgende bewoners:

    Gerhard Johan Rusink (Wisch, 25-12-1868), arbeider
    Dina Wentink (Halle, 30-03-1876)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Heurne 6 respectievelijk Heurne 12 > Aalten C619

    Gerhard Johan Rusink (Wisch, 25-12-1868), landbouwer, houtbewerker bij stoomhoutzagerij (?), Bocholt
    Dina Wentink (Halle, 30-03-1876)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten C619 > D736

    Gerhard Johan Rusink (Wisch, 25-12-1868), houtbewerker
    Dina Wentink (Halle, 30-03-1876)

    Adresboek 1934

    Aalten D736 > Koopmanstraat 20

    G.J. Rusink

    Adresboek 1967

    Koopmanstraat 10

    A. Rusink

    Koopmanstraat 10/1

    A. Roeterink

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-11592/10393
    FunctieDubbel woonhuis
    Bouwjaar1953
    Monumentnee

    Bronnen

    Koopmanstraat 10-12, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1895
    Fragment kadastrale kaart, 1895 (perceel I-2144)
    Koopmanstraat 10, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1956
    Fragment kadastrale kaart, 1956 (perceel I-2144). De contouren van het oude huis én de huidige dubbele woning zijn zichtbaar.
  • Bakkerij Degenaar

    Bakkerij Degenaar

    Hogestraat 41, Aalten

    Bakkerij Degenaar, Hogestraat 41, Aalten

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1322Lammert Lurvink105 m² huis & erf

    Bewoners

    1813

    Aalten 88

    Reindert Goorhuis (Heurne, 31-01-1768), dagloner

    1 man
    1 vrouw

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 88

    Lammert Lurvink (Aalten, 29-04-1786), metselaar
    Janna Luiten (Aalten, 14-04-1782)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 81

    Lammert Lurvink (Aalten, 29-04-1786), metselaar
    Janna Luiten (Aalten, 14-04-1782)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 81

    Lammert Lurvink (Aalten, 29-04-1786), metselaar
    (1) Janna Luiten (Aalten, 14-04-1782)
    (2) Berendina Luiten (Aalten, 15-05-1801)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 81

    Lammert Lurvink (Aalten, 29-04-1786), metselaar
    Berendina Luiten (Aalten, 15-05-1801)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 92

    Van Aalten 214 (café ’t Noorden) komen:

    Jan Hendrik Weenink (Winterswijk, 24-06-1822), tapper
    Antonetta Gesina Schepers (Aalten, 11-10-1821)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 103

    Jan Hendrik Weenink (Winterswijk, 24-06-1822), tapper
    Antonetta Gesina Schepers (Aalten, 11-10-1821)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 96

    Jan Hendrik Weenink (Winterswijk, 24-06-1822), winkelier
    Antonetta Gesina Schepers (Aalten, 11-10-1821)

    Volgende bewoners, dochter en echtgenoot:

    Hendrik Jan Degenaar (Aalten, 25-05-1854), schoenmaker
    Harmina Weenink (Aalten, 22-07-1855)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 117 > 148

    Hendrik Jan Degenaar (Aalten, 25-05-1854), schoenmaker / winkelier baas
    Harmina Weenink (Aalten, 22-07-1855)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten 148 > 148

    Hendrik Jan Degenaar (Aalten, 25-05-1854), winkelier
    Harmina Weenink (Aalten, 22-07-1855)

    Volgende bewoners, zoon en echtgenote:

    Jan Hendrik Degenaar (Aalten, 19-06-1885), bakker
    Johanna Willemina Hendrika Willemsen (Doesburg, 16-02-1888)

    Adresboek 1934

    Aalten A148 > Hogestraat 41

    J.H. Degenaar

    Adresboek 1967

    Hogestraat 41

    J.H. Degenaar
    H.J. Degenaar

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-10952
    FunctieBakkerij
    Bouwjaaronbekend
    Monumentnee

    Bronnen

    Hogestraat 41, Aalten (Bakkerij Degenaar) - Aaltensche Courant, 30-12-1947
    Aaltensche Courant, 30 december 1947
  • Bakkerij Wiggers

    Bakkerij Wiggers

    Hogestraat 46, Aalten

    Bakkerij Wiggers, Hogestraat 46, Aalten

    Dit pand moest plaatsmaken voor de weg naar de Hoven. (In welk jaar?)

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1346
    I-1347
    I-1348    		Arnoldus Christiaan Vaags
    Evert te Lindert, arbeider
    Jan Willem van Laak    		73 m² huis & erf
    80 m² huis & erf
    129 m² huis & erf

    Bewoners

    1813

    Aalten 99

    Jan Hendrik Kortenaar (Aalten, 05-12-1762), dagloner
    Bernardus Kortenaar (03-11-1787), zoon klumpem.

    2 mans
    2 vrouwen

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 99a

    Bernardus Cortena (Aalten, 03-11-1787), klompmaker
    Geziena Buekers (Bocholt/D, 26-02-1796)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 102

    Bernardus Cortena (Aalten, 03-11-1787), klompmaker
    Geziena Buekers (Bocholt/D, 26-02-1796)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 102

    Bernardus Kortena (Aalten, 03-11-1787), arbeider
    Johanna Gesina Beukers (Bocholt/D, 26-02-1796)

    Volgende bewoners, weduwe en 2e echtgenoot:

    Jan Hendrik Oostendorp (Dinxperlo, 20-08-1823), klompmaker
    Johanna Gesina Beukers (Bocholt/D, 26-02-1796)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 102

    Jan Hendrik Oostendorp (Dinxperlo, 20-08-1823), klompenmaker
    Gezina Buekers (Bocholt/D, 26-02-1796)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 126

    Jan Hendrik Oostendorp (Dinxperlo, 20-08-1823), klompenmaker
    Gezina Buekers (Bocholt/D, 26-02-1796)

    Volgende bewoners:

    Adolph Schuurman (Zieuwent, 16-09-1850), kleermaker
    Johanna Hendrika van Essen (Lichtenvoorde, 04-04-1846)

    Volgende bewoners:

    Antonij ten Barge (Zieuwent, 18-08-1844), klompenmaker
    Johanna Berendina Koenders (Dale, 16-02-1848)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 148

    Antonij ten Barge (Zieuwent, 18-08-1844), klompenmaker
    Johanna Berendina Koenders (Dale, 16-02-1848)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 145

    Antonij ten Barge (Zieuwent, 18-08-1844), klompenmaker
    Johanna Berendina Koenders (Dale, 16-02-1848)

    Volgende bewoners:

    Willem Harmen Jan Lammers (Aalten, 17-03-1866), bakker
    Anna Jolink (Zutphen, 28-10-1865)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten A170 > A217

    Willem Harmen Jan Lammers (Aalten, 17-03-1866), bakker
    Anna Jolink (Zutphen, 28-10-1865)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A217 > B220

    Willem Harmen Jan Lammers (Aalten, 17-03-1866), bakker
    Anna Jolink (Zutphen, 28-10-1865)

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten B220

    Willem Harmen Jan Lammers (Aalten, 17-03-1866)
    Anna Jolink (Zutphen, 28-10-1865)

    Volgende bewoners:

    Willem Albertus Wiggers (Aalten, 18-01-1902)
    Everdina Johanna te Sligte (Winterswijk, 14-12-1901)

    Bevolkingsregister 1930-1940

    Aalten B220

    Willem Albertus Wiggers (Aalten, 18-01-1902), bakker & winkelier
    Everdina Johanna te Sligte (Winterswijk, 14-12-1901)

    Adresboek 1934

    Aalten B220 > Hoogestraat 46

    W.A. Wiggers

    Adresboek 1967

    Hogestraat 46

    Dit adres wordt niet (meer) vermeld.

    Kenmerken

    Kadastraal nr.K-3578
    FunctieBakkerij
    Bouwjaaronbekend
    Slooponbekend

    Bronnen

    Hogestraat 46, Aalten (Bakkerij Wiggers)
    Hogestraat 46, Aalten (Lammers-Wiggers) - Aaltensche Courant, 24-02-1933
    Aaltensche Courant, 24 februari 1933
    Hogestraat 46, Aalten (Wiggers) - De Graafschapper, 16-12-1938
    De Graafschapper, 16 december 1938
    Hogestraat 46, Aalten (Bakkerij Wiggers)
    Bakkerij Wiggers (links)
  • Slagerij Prinsen

    Slagerij Prinsen

    Prinsenstraat 41, Aalten

    Prinsenstraat 41, Aalten
    Foto: Google Streetview

    Voormalige spekslagerij met rokerij, café en woonhuis op de hoek van de Prinsenstraat (voorheen Achterstraat) en de Landstraat.

    Het huidige pand werd gebouwd tussen 1880 en 1890 in een sobere stijl met invloeden uit het neoclassicisme zoals bijvoorbeeld de pilasters en het hoofdgestel. In 1901 kocht slager J.H. Prinsen het pand. Hij liet vermoedelijk rond 1912 de winkelpui met art nouveau- invloeden bouwen. Na aansluiting op het elektriciteitsnet installeerde de slagerij als één van de eersten een koelinstallatie. In 1927 liet Prinsen een compleet winkelinterieur van de Duitse firma Bröcker uit Elberfeld komen.

    Het interieur van de slagerij is tot 1976 in gebruik geweest en zowel het interieur als de inventaris is volledig bewaard gebleven. Opmerkelijk is onder meer het glazen plafond, de betegelde wanden met figuratieve tableaus, een met porselein beklede spiegel en de toonbank. In de kelder zijn de spekkuipen bewaard gebleven en in de werkplaats (voormalige slachterij) bevinden zich de vleeshaken en de plaats van de kookketel en op de kleine binnenplaats de rookoven.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1069Frederik ten Hietbrink, schoenmaker230 m² huis & erf

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1823-1837

    Aalten 156

    Fredrik ten Hietbrink (Aalten, 26-08-1759), schoenmaker
    Frederica Duitshof (Aalten, 30-08-1781)

    Volgende bewoners:

    Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
    Janna Berendina Kleuvers (Aalten, 23-03-1790)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 234

    Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
    Janna Berendina Kleuvers (Aalten, 23-03-1790)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 234

    “Landstraat”

    Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker
    Janna Berendina Kleuvers (Aalten, 23-03-1790)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 234

    Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), schoenmaker

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 308

    Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), landbouwer

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 352

    Gerhardus Theodorus ten Hietbrink (Aalten, 27-06-1798), landbouwer

    Volgende (hoofd)bewoner, schoondochter:

    Grada Willemina Veldhuis (Heurne, 20-01-1835), wed. Frederik Jan ten Hietbrink & Jan Willem Eggink

    Volgende (hoofd)bewoner, zoon:

    Jan Willem ten Hietbrink (Aalten, 01-10-1862), spekslager

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 349

    Jan Willem ten Hietbrink (Aalten, 01-10-1862), spekslager

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 416 > 488

    Jan Willem ten Hietbrink (Aalten, 01-10-1862), slager

    Volgende bewoners:

    Johan Hendrik Prinsen (IJzerlo, 26-02-1871), slager
    Berendina Hendrika Hane (Miste, 10-01-1876)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten 488 > C542

    Johan Hendrik Prinsen (IJzerlo, 26-02-1871), slager en tapper
    Berendina Hendrika Hane (Miste, 10-01-1876)

    Adresboek 1934

    Aalten C542 < Prinsenstraat 41

    Wed. J.H. Prinsen

    Adresboek 1967

    Prinsenstraat 41

    G.H. Prinsen
    B.W. Prinsen
    Mej. W.B. Prinsen
    H.E. Wisselink

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-9162
    FunctieWoonhuis,
    Winkel
    Bouwjaar1885
    MonumentRijksmonument

    Bronnen

    Slagerij Prinsen, Prinsenstraat 41, Aalten
    Prinsenstraat 41, Aalten (Wed. Eggink), 22-07-1902
    Wed. (Jan Willem) Eggink is Grada Willemina Veldhuis, eerder weduwe van Frederik Jan ten Hietbrink
  • Smederij Heijnen

    Smederij Heijnen

    Dijkstraat 20, Aalten

    Dijkstraat 20, Aalten (Smid Heijnen)

    De panden Dijkstraat 18, 20 en 22 zijn omstreeks 1979 afgebroken om plaats te maken voor de doorbraak van de Admiraal de Ruyterstraat tussen Dijkstraat en Stationsstraat.

    Hiermee verdween ook het ‘gängeske‘, het pad tussen smederij Heijnen (Dijkstraat 20), en het woonhuis van de buren (nummer 22). Dit pad was eigendom van de familie Heijnen, maar werd dankbaar door de Aaltense bevolking gebruikt als verbindingspad. De pastoor kwam ieder jaar met een schaaltje perzikken naar de smederij als dank, want ook kerkgangers gebruikten het paadje op zondag.

    De familie Heijnen liet het graag toe. Men had tenslotte een onderneming en voor de klandizie en de goede naam had men dat er wel voor over. Eens in de dertig jaar ging het pad echter dicht, een gebeurtenis die zelfs notarieel werd vastgelegd. Dat was bedoeld om te voorkomen dat het eigendomsrecht van het pad door publiekelijk gebruik zou verjaren.

    Bernard Heijnen

    Bernard Heijnen kwam op éénjarige leeftijd in het smederijpand te wonen. Tot kort voor de sloop oefende hij er het oude ambacht uit, dat hij van zijn vader leerde. Het was zwaar werk, maar Bernard vond het fijn. Zijn vader zei altijd tegen hem: “Eerst zorgen dat er wat op de boterham komt, dan pas naar de meisjes kijken”.

    In 1938 kreeg Bernard zelf het beheer over de zaak. De werkzaamheden liepen in die tijd uiteen van schoppen uitslaan en hoefijzers maken tot de fabricage van hoepels en bijlen. De klantenkring van Heijnen bestond voornamelijk uit boeren van de Heurne en de Haart. Niet altijd de makkelijkste klanten, want het kwam wel eens voor, dat Heijnen in de stromende regen moest doorwerken aan een boerenwagen, die per se klaar moest. Nat en bezweet in de kille buitenlucht.

    De inventaris van de smederij is behouden gebleven en overgebracht naar museum ’t Frerikshuus aan de Markt: het smidsvuur met kap, een hoepelwals, slijpstenen, een oude werkbank en verschillende soorten gereedschap. Met de sloop van deze smederij was wederom een karakteristiek stukje Aalten verleden tijd.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1892I-3766Hendrik Jan Rensink, smid225 m² schuur & erf

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 77/1 > 25

    Jan Willem Heijnen (Aalten, 17-07-1872), smid
    Grada Geertruida Hallerdijk (Dale, 14-01-1874)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A25 > A11

    Jan Willem Heijnen (Aalten, 17-07-1872), smid
    Grada Geertruida Hallerdijk (Dale, 14-01-1874)

    Adresboek 1934

    Aalten A11 > Dijkstraat 20

    J.W. Heijnen

    Adresboek 1967

    Dijkstraat 20

    G.B. Heijnen

    Kenmerken

    Kadastraal nr.K-1712
    FunctieWoonhuis,
    Smederij
    Bouwjaar1907
    Sloopca. 1979

    Bronnen

    Dijkstraat 18-22, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1882
    Fragment kadastrale kaart, 1882
    Smederij Heijnen, Dijkstraat - Aaltensche Courant, 09-02-1907
    Aaltensche Courant, 9 februari 1907
    Dijkstraat 20, Aalten (Smid Heijnen)
    Smid Heijnen, Dijkstraat
    Bernard Heijnen bij zijn smederij
  • Micheltskamp

    Micheltskamp

    Keizersweg 1 (verdwenen)

    Micheltskamp, Heurne

    Uit kadastrale gegevens blijkt dat dit boerderijtje omstreeks 1933 is gebouwd. Omstreeks 1974 is de boerderij alweer afgebroken, rond de tijd dat de Keizersbeek werd verlegd. Daarna werden hier de eerste woningen van de Smitskamp gebouwd. Een boom die destijds bij de boerderij stond is behouden gebleven en staat anno 2025 nog steeds in een plantsoentje.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1928I-2194Wessel Johannes Becking,
    fabriekant of kunstdraaijer    		3.370 m² weiland
    1934I-6531Joseph Leeser, slager en koopman6.630 m² huis en erf (verkoop)
    1941I-6531Gradus Rudolf Helmink, metselaar6.630 m² huis en erf (verkoop)
    1941I-6531Gerrit Willem Smees, landbouwer6.630 m² huis en erf, garage
    1970I-6531De erfgenamen van Gerrit Willem Smees6.630 m² huis, erf, garage

    Bewoners

    Adresboek 1934

    Heurne 3/1 > Keizersweg 1

    Joh. Winkelhorst

    Vermoedelijk rond 1938 komen van Groot Kortbeek:

    G.W. Smees, Bodendijk 1, Heurne - Aaltensche Courant, 29-10-1940
    Aaltensche Courant, 29 oktober 1940
    Bertha Gerarda Smees, Keizersweg 1 - Dagblad Tubantia, 13-06-1942
    Dagblad Tubantia, 13 juni 1942

    Adresboek 1967

    Keizersweg 1

    Gerrit Willem Smees (Dale, 21-08-1879 – 10-02-1969)

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-12915/13206
    FunctieBoerderij
    Bouwjaarca. 1933
    Sloopca. 1974

    Bronnen

    Keizersweg 1, Heurne - Fragment kadastrale kaart, 1934
    Fragment kadastrale kaart, 1934 (perceel I-2194)
    Keizersweg 1, Aalten (I-6531) - Hulpkaart_ATN02_I_1448
    Fragment kadastrale kaart, 1978 (perceel I-6531)
  • Smederij Somsen

    Smederij Somsen

    Hogestraat 44, Aalten

    Hogestraat 44, Aalten - Smederij Somsen

    Dit pand moest plaatsmaken voor de weg naar de Hoven. (In welk jaar?)

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1349
    I-1350
    I-1351    		Hermanus Mierdink13 m² huis
    23 m² huis
    179 m² huis & erf

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1823-1838

    Aalten 101

    Harmanus Mierdink (Aalten, 30-09-1787), kuiper
    Hendrika Johanna Willemina Honders (Aalten, 15-10-1785)

    Bevolkingsregister 1838-1850

    Aalten 106

    Harmanus Mierdink (Aalten, 30-09-1787), kuiper
    Hendrika Johanna Willemina Honders (Aalten, 15-10-1785)

    Bevolkingsregister 1850-1860

    Aalten 106

    Harmanus Mierdink (Aalten, 30-09-1787), kuiper

    Volgende bewoners, zoon en schoondochter:

    Gerrit Jan Mierdink (Aalten, 20-02-1816), horlogemaker
    Anna Maria Navis (Aalten, 15-06-1817)

    Bevolkingsregister 1860-1870

    Aalten 106

    Gerrit Jan Mierdink (Aalten, 20-02-1816), horlogemaker
    Anna Maria Navis (Aalten, 15-06-1817)

    Bevolkingsregister 1870-1880

    Aalten 130

    Gerrit Jan Mierdink (Aalten, 20-02-1816), horlogemaker
    Anna Maria Navis (Aalten, 15-06-1817)

    Volgende (hoofd)bewoner, dochter:

    Harmina Hendrika Johanna Mierdink (Aalten, 05-08-1841)

    Bevolkingsregister 1880-1890

    Aalten 152

    Hermina Hendrika Johanna Mierdink (Aalten, 05-08-1841)

    Op 26-08-1880 trouwt Hermina in Aalten met de onderwijzer Hendrik Jan Visscher (Wierden, 11-01-1852). Zij gaan in IJzerlo wonen.

    Volgende bewoners:

    Simon Jacob Cohen (Aalten, 26-02-1840), koopman
    Susanna van Gelder (Aalten, 05-12-1841)

    Volgende bewoners:

    Adolph Wechgelaer (Aalten, 31-01-1852), timmerman
    Gerharda Hendrika Lenkhof (Aalten, 12-09-1848)

    Volgende bewoners:

    Johannes Basstein (Raalte, 03-08-1849), mandemaker
    Marrigje Verwerda (Dalen, 14-05-1850)

    Volgende bewoners:

    Aalten 152

    Hendrik Jan Visscher (Wierden, 11-01-1852), onderwijzer (hij wordt in 1889 uitgeschreven, er staat bij ‘krankzinnig’ en nog iets. Hij overlijdt in 1928 in Warnsveld)
    Hermina Hendrika Johanna Mierdink (Aalten, 05-08-1841), zij vertrekt in 1887 naar Brummen, maar overlijdt een jaar later in Aalten (nr. 370)

    Volgende bewoners:

    Hendrikus Gerhardus Aalbers (Aalten, 20-10-1859), kunstdraaier
    Johanna Hendrika Piek (Bredevoort, 20-07-1859)

    Volgende bewoners:

    Gerhard Johan Beijerink (Aalten, 27-07-1851), arbeider
    Grada Aleida Nieman (Aalten, 19-01-1841)

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 149

    Gerhard Johan Beijerink (Aalten, 27-07-1851), arbeider
    Grada Aleida Nieman (Aalten, 19-01-1841)

    Volgende bewoners:

    Gerrit Jan Willem Oberink (Aalten, 03-05-1870), timmerman
    Johanna Berendina Kalf (Aalten, 08-10-1869)

    Volgende bewoners:

    Gerrit Jan Abraham Hendrikus Meerdink (Aalten, 19-07-1876), horlogemaker
    Betta Harmina Bongen (Aalten, 16-12-1876)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 174 > A218

    Gerrit Jan Abraham Hendrikus Meerdink (Aalten, 19-07-1876), horlogemaker
    Betta Harmina Bongen (Aalten, 16-12-1876)

    Volgende bewoners:

    Gerhardus Arnoldus Somsen (Aalten, 29-11-1873), (hoef)smid
    Dora Willemina Gerharda Lammers (Aalten, 04-03-1872)

    Gerhardus Arnoldus’ vader en oudere broer hadden een smederij aan de Landstraat.

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A218 > B221

    Gerhardus Arnoldus Somsen (Aalten, 29-11-1873), smid
    Dora Willemina Gerharda Lammers (Aalten, 04-03-1872)

    Adresboek 1934

    Aalten B221 > Hoogestraat 44

    G.A. Somsen

    Adresboek 1967

    Hogestraat 44

    Mej. J.C. Somsen
    T.W.G. Somsen

    Kenmerken

    Kadastraal nr.K-3578
    FunctieWoonhuis,
    Smederij
    Bouwjaar1758
    Slooponbekend

    Bronnen

    Hogestraat 44, Aalten - Smederij Somsen
    Smederij Somsen, Hogestraat 44, Aalten
    Hogestraat 44, Aalten (Smederij Somsen), Piet te Lintum
    Smederij Somsen, geschilderd door Piet te Lintum
    G.A. Somsen Stoomsmederij - Hoogestraat 221, Aalten
    Hogestraat 44, Aalten (Smederij Somsen) - Aaltensche Courant, 30-12-1947
    Aaltensche Courant, 30 december 1947
  • OLS Landstraat

    OLS Landstraat

    Landstraat 18, Aalten

    Openbare Lagere School, Landstraat, Aalten, tekening door Willy Walvoort

    Bovenstaande tekening is gemaakt door de in 2018 overleden Aaltense tekenaar Willy Walvoort. Hij schreef erbij: “De dorpsschool in 1824. Boven: de ingang was op de kerkheuvel. Onder: aan de Landstraat de nachtwacht, gevangenis en brandweer.”

    In 1937 beschreef G.H. Rots in een serie artikelen hoe het er in vroeger tijden in Aalten aan toeging. Zo schreef hij over de school:

    “In het dorp Aalten gingen de kinderen allen naar één school. Splitsing kende men niet. De kinderen van alle godsdienstige richtingen zaten naast elkaar op de schoolbanken. De school was gevestigd in een gebouw aan de Landstraat naast de Herv. Kerk. Beneden was de wacht en op de verdieping was de school. Meester Stegeman zwaaide er den scepter. Met nog 2 hulponderwijzers werd aan de Aaltensche jeugd onderwijs gegeven. Met zes kinderen in een bank, had men ’s winters zoo’n 60 à 70 leerlingen per onderwijzer. Elken morgen werden de lokaaldeuren opengezet, en deed het hoofd der school een gebed.

    De orde in de klas werd gehouden met de roede, want wie niet wilde luisteren, werd met een eindje hout bewerkt. En meester Stegeman had de schrik er in. Maar hij was een werkzaam man en spaarde zich geen moeite om het onderwijs zoo goed mogelijk te doen zijn. De avondschool was nog een goede gelegenheid om kinderen, die al vroegtijdig van school moesten, nog een beetje kennis bij te brengen. Dan had meester een kleinere klas en was het onderwijs geven gemoedelijker.”

    Het benedendeel van het gebouw lag op het niveau van de Landstraat en was grotendeels ingegraven in de kerkheuvel. Hierin waren het wachtlokaal van de nachtwacht, het lokaal voor de brandspuiten, een kelder en de prison (het arrestantenlokaal) gevestigd. Boven was het schoollokaal van ca. 9×15 meter, met acht grote ramen, waarvan er vier konden worden opengeschoven voor de ventilatie. De ingang bevond zich in de oostgevel, aan de kant waar nu het gebouw Elim staat en was bereikbaar over een pad direct langs het kerkhof. De twee toiletten waren ook buiten tegen de oostgevel aangebracht.

    Het pand kwam in 1886 te koop, vermoedelijk vanwege de ingebruikname van de nieuwe Openbare Lagere School aan de Herenstraat.

    Tegenwoordig heeft de voormalige school een woonbestemming en vinden we op de benedenverdieping van dit pand Kapsalon Ter Maat.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1265de Gemeente van Aalten123 m² huis & erf
    1882I-3736de Gemeente Aalten en de Hervormde Kerk170 m² school
    1887I-4187Gerrit Willem Vaags, winkelier233 m² huis & erf

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-10012
    Functieo.a. Woonhuis,
    School
    Bouwjaaronbekend
    Monumentnee

    Bronnen

    Vacature ondermeester, Aalten - Opregte Haarlemsche Courant, 01-05-1857
    Opregte Haarlemsche Courant, 1 mei 1857
    Jubileum hoofdonderwijzer Stegeman, Aalten - Zutphensche Courant, 26-08-1879
    Zutphensche Courant, 26 augustus 1879
    Openbare school Aalten - Graafschapbode, 06-01-1886
    Graafschapbode, 6 januari 1886
  • Freriksschure

    Freriksschure

    Markt 16(a), Aalten

    Freriksschure, Markt 16, Aalten

    De Freriksschure is een oude Saksische dorpsboerderij, gelegen achter het pand Markt 14 in Aalten. Het pand dankt zijn naam aan ‘heel- en vroedmeester’ Harmen Jan Freriks, die jarenlang in het herenhuis Markt 14 woonde en de schuur als koetshuis gebruikte.

    In 1985 werd de ruimte ingericht als agrarisch museum en tegenwoordig is het onderdeel van het Nationaal Onderduikmuseum.

    In de schuur is gereedschap te zien dat rond 1900 door boeren werd gebruikt. De collectie omvat gereedschap voor diverse agrarische ambachten, zoals melkverwerking, huisslacht, grondbewerking en de oogst. Daarnaast is er gereedschap tentoongesteld dat een beeld geeft van de ambachten die nauw verbonden waren met het boerenbedrijf, zoals een zadelmakerij, radmakerij en klompenmakerij.

    Verder zijn er karren en rijtuigen te zien. Er wordt ook getoond welke werkzaamheden er in de huisnijverheid werden uitgevoerd, zoals het verwerken van vlas tot linnen en de ‘wasstraat’ (het wassen van textiel). Tot slot zijn er een huiskamer en een ‘rommelzolder’ ingericht. Het topstuk is de radmakerij, die in zijn volledigheid zeer zeldzaam is.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-1064Jan Willem Arentzen, gem. ontvanger730 m² tuin
    1843I-1064Gerhardus Theodorus Westerveld, deurwaarder730 m² tuin
    1852I-1064Harmen Jan Freriks, med. doctor730 m² tuin
    1871I-3033Willemina Aleida Prins-Freriks740 m² tuin
    1884I-3033Frederika Wandrina Gesina Freriks-Lindenhovius e.d.740 m² tuin
    1906I-3033Frederik Hendrik Freriks, gem. ontvanger740 m² tuin
    1918I-3663Frederik Hendrik Freriks, gem. ontvanger600 m² 2 huizen, erf
    1927I-3663Bernardus Hendrikus Vaags e.c., secretaris600 m² 2 huizen, erf
    1929I-3663Mr. Hendrik Vaags, dir. bel.600 m² 2 huizen, erf
    1970I-3663Gemeente Aalten600 m² 2 huizen, erf

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 426b > 497

    Arend Jan te Beest (De Heurne, 23-04-1863)
    Johanna Louisa Navis (Aalten, 04-09-1863)

    Kinderen:

    1. Johannes Theodorus te Beest (Aalten, 05-09-1898)
    2. Johanna Willemina te Beest (Aalten, 18-05-1903)

    Volgende bewoners:

    Gerrit te Lindert (Lintelo, 27-03-1878)
    Grada Geertruida Heijnen (Aalten, 27-04-1880)

    Kinderen:

    1. Gesina Berendina te Lindert (Aalten, 14-08-1906)
    2. Gerrit Jan te Lindert (Aalten, 18-03-1908)
    3. Berendina Arnolda te Lindert (Aalten, 09-08-1909)

    Aalten 426a > 497a

    Hendrik te Beest (De Heurne, 21-08-1866)
    Gesiena Oblink (Barlo, 18-02-1859)

    Kinderen:

    1. Johanna Harmina te Beest (Aalten, 29-03-1892)

    Volgende bewoners:

    Hendrik Jan Neerhof (Aalten, 07-04-1838)
    Geesken Hakstege (Aalten, 05-07-1836)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten 497 > C551

    Gerrit te Lindert (Lintelo, 27-03-1878)
    Grada Geertruida Heijnen (Aalten, 27-04-1880)

    Aalten 497a

    Geesken Hakstege (Aalten, 05-07-1836)

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten C551

    Gerrit te Lindert (Lintelo, 27-03-1878)
    Grada Geertruida Heijnen (Aalten, 27-04-1880)

    Aalten 551a

    Evert Fles (Aalten, 29-09-1885)

    Volgende bewoners:

    Adriaan Lammers (Lintelo, 17-07-1898)

    Adresboek 1934

    Aalten C551 > Markt 16

    G. te Lindert

    Aalten C551a > Markt 16a

    A. Lammers

    Adresboek 1967

    Markt 16

    Mevr. G.G. te Lindert-Heijnen

    Markt 16a

    A. Lammers

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-12361
    FunctieBoerderij,
    Woonhuis
    Bouwjaar1800
    MonumentRijksmonument

    Bronnen

    Markt 16(a), Aalten (Freriksschure)
    Markt 16(a), Aalten (Freriksschure)
    Freriksschure Aalten, 1981
    Freriksschure, 1981
    Markt-Landstraat - Fragment kadastrale kaart, 1871
    Fragment kadastrale kaart, 1871 (perceel I-3032, ‘bovenste pand’)
  • Elferink

    Elferink

    v/h Polstraat 32, Aalten (verdwenen)

    Elferink, Polstraat, Aalten

    In 1959 brandde dit boerderijtje op de hoek van de Polstraat en de Bonifaciusstraat nagenoeg geheel af. In 1963 kocht de gemeente Aalten het van de weduwe Scholten, waarschijnlijk al met de bedoeling om het te slopen en op het terrein een nieuw politiebureau en woningen te realiseren.

    Het politiebureau kwam begin jaren 1970 gereed en bleef hier gevestigd tot 2018. Tegenwoordig zit er in het voormalige politiebureau een tandartsenpraktijk.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1832I-225Roelof Arendsen, assessor1.130 m² huis, schuur & erf
    1852I-225Roelof Arentsen, molenaar & grondeigenaar1.130 m² huis & erf
    1892I-4497Gerhard Heinrich Lohaus e.c., koopman1.380 m² huis & erf
    1908I-4497Hendrik Scholten, timmerman1.380 m² huis & erf
    1957I-4497Hendrika Willemina Krieger, landbouwster
    Gesina Johanna Scholten, landbouwster
    Jan Elferink, landbouwer    		1.380 m² huis, schuur & erf
    1964I-4497Gemeente Aalten1.380 m² huis, schuur & erf,
    ruïne

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 376a > C580a

    Gerhard Heinrich Lohaus (Vreden/D, 03-01-1841), landbouwer
    Gerharda Bettink (Dinxperlo, 22-11-1834)

    Volgende bewoners:

    Willem Duthler (Hilversum, 08-06-1875)
    Aaltje de Weerd (Hardenberg, 29-01-1882)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten C580a

    Gerhardus Hermanus Hengeveld (Dinxperlo, 13-07-1866), arbeider
    Wilhelmina Gebbing (Werth/D, 29-09-1869)

    Aalten C580/1 > D687a

    Jan Frederik Stoltenborg (Rheden, 25-06-1887), fabr.arb.
    Johanna Antonia Damvelt (Groenlo, 17-06-1883)

    Volgende bewoners:

    Aalten C560b

    Hendrik Scholten (Aalten, 02-02-1876), timmerman

    Volgende bewoners:

    Aalten C580a > D687

    Gerrit Jan Maatman (Laren (G), 18-08-1870), gem. veldwachter
    Gesiena Krosenbrink (Winterswijk, 16-05-1874)

    Volgende bewoners:

    Bevolkingsregister 1920-1930

    Aalten D687

    Hendrik Scholten (Aalten, 02-02-1876), timmerman

    Aalten D687a

    Marinus Meurs (Wageningen, 11-02-1909), slager
    Grada Willemina Hendrika Diepenbroek (Lintelo, 09-05-1906)

    Adresboek 1934

    Aalten D687 > Polstraat 32

    H. Scholten

    Aalten D687a > Polstraat 32a

    M. Meurs

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-11909
    FunctieBoerderij,
    Woonhuis
    Bouwjaaronbekend
    Slooponbekend

    Bronnen

    Polstraat 32, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1966
    Fragment kadastrale kaart, 1966 (perceel I-4497)
    Brand Wed. Scholten, Polstraat - Tubantia, 20-10-1959
    Tubantia, 20 oktober 1959
    Brand Wed. Scholten, Polstraat - Tubantia, 21-10-1959
    Tubantia, 21 oktober 1959
  • Grevinkweg 8

    Grevinkweg 8

    Aalten

    Grevinkweg 8, Dale (2024)
    Foto: G. Schreurs, 2024

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    m²

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Dale 1/2

    Gerrit Jan Stronks (Aalten, 06-07-1873)
    Hendrika Antonetta Nijman (Aalten, 28-07-1868)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Dale 3 > 6

    Gerrit Jan Stronks (Aalten, 06-07-1873)
    Hendrika Antonetta Nijman (Aalten, 28-07-1868)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Dale 6 > 7

    Gerrit Jan Stronks (Aalten, 06-07-1873)
    Hendrika Antonetta Nijman (Aalten, 28-07-1868)

    Adresboek 1934

    Dale 7 > Grevinkweg 8

    G.J. Stronks

    Adresboek 1967

    Grevinkweg 8

    J.W. Hartemink
    J.W. Hartemink Jr.

    Kenmerken

    Kadastraal nr.L-2594
    FunctieWoonhuis
    Bouwjaaronbekend
    Monumentnee

    Bronnen

  • Molen De Hoop / van Klomps

    Molen De Hoop / van Klomps

    Molenstraat 5, Aalten (verdwenen)

    Molen De Hoop, Molenstraat, Aalten
    In het voorjaar van 1968, kort voor de sloop van de Hoop was vrijwel alle hout op het terrein rond de molen al verdwenen. (Foto Staring Instituut)

    Meer dan honderd jaar domineerde molen De Hoop het beeld van de Molenstraat in Aalten. In het voorjaar van 1968 was het echter definitief gebeurd.

    De wieken waren al lang verdwenen, de bovenste twee meter van de romp waren geofferd voor het bouwen van een woning en toen er in de loop van de jaren zestig ook geen markt meer was voor de laatst overgebleven functie, het zagen van boerengeriefhout, gingen de molen met bijgebouwen tegen de grond. Vier nieuwbouwwoningen kwamen ervoor in de plaats.

    Oprichting

    Op 2 november 1852 besprak de Aaltense gemeenteraad een bouwaanvraag van de heren Freriks en Buenk voor een “steen-, wind-, koren-, mout- en schorsmolen”. Dit laatste duidt op het malen van eikenschors, bestemd voor de leerlooiers. Er waren geen bezwaren en de vergunning werd verleend. De bouw van de molen vond plaats op een stuk grond, noordwestelijk van Aalten.

    Nog tijdens de bouw dienden genoemde heren een verzoek in om de molen “ook te mogen inrichten tot het schellen van garst en giers en het slaan van olie”. Ook dit werd toegestaan. De molen kreeg de naam ‘De Hoop’. Zes jaar later verkocht Derk Jan Buenk zijn onverdeelde helft van de molen “annex getimmert, erf en verder toe en aanbehooren” voor ƒ 2500 aan zijn compagnon Johannes Theodorus Freriks.

    Molenaar was Gerrit Jan Lammers. Hij kocht enkele jaren later de molen en zijn zoon Johannes Christiaan (Jehan) Lammers volgde hem op als molenaar.

    De molen werd aanvankelijk gebruikt voor het malen van graan en het persen van olie uit rapen. Later kwam de houtzagerij er bij. Berend Willem Klomps nam de molen in 1923 over van Lammers. Hij bleef tot eind jaren vijftig molenaar. In de laatste jaren voor de sloop was het gebouw eigendom van de Coop. Landbouwvereniging.

    In de loop der jaren werden nog diverse andere energiebronnen ingezet om de machines in beweging te krijgen. Een tijdlang heeft het bedrijf gedraaid op een gasmotor, die werkte op stadsgas. Later was er een dieselmotor voor het zware werk. De laatste jaren gebeurde alles elektrisch.

    Sloop

    In de Graafschapbode van mei 1968, aan de vooravond van de sloop, wordt de historie van de molen beeldend beschreven.

    „Eerst ruisten zijn ranke wieken door de lucht, voortgedreven door de wind om met hun kracht de oude houten tandwielen in beweging te brengen, die op hun beurt zorgden voor de voortbeweging van de werkmechanismen. Maar toen de tijd haastig werd en men niet langer afhankelijk kon zijn van de grillen van het weer, besloot de toenmalige molenaar, de heer Lammers, dat de wieken eraf gehaald zouden worden. Van toen af werd het bedrijf beheerst door het dreunen van de locomobiel, een verplaatsbare stoommachine.”

    Vóór 1930 werd de molen al gemechaniseerd. De overgebleven romp werd in 1968 gesloopt.

    In 1969 werd er op het terrein van de voormalige molen een diepe waterput gevonden.

    Hoewel de molen zelf al vele decennia uit het straatbeeld is verdwenen, leefde de naam nog lange tijd voort. De bijnaam van de familie Lammers aan de Varsseveldsestraatweg luidde vele jaren later nog steeds ‘Lammers van de Hoopmölder’.

    Archieven

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten B274 > Aalten B279

    Adresboek 1934

    Aalten B279 > Molenstraat 5

    Molen

    Adresboek 1967

    Molenstraat 5

    Molen

    Kenmerken

    Kadastraal nr.K-55/54
    FunctieMolen
    Bouwjaar1853
    Sloop1968

    Bronnen

    Molenstraat, Aalten - Fragment kadastrale kaart, 1952
    Fragment kadastrale kaart, 1952
  • Watertoren

    Watertoren

    Ringweg 19, Aalten

    Watertoren, Ringweg, Aalten

    De watertoren in Aalten is ontworpen door de Lochemse architect G.J. Postel Hzn in de stijl van de Delftse School en werd gebouwd in 1943.

    De watertoren ligt ten noorden van het dorp, aan de Ringweg, heeft een hoogte van 37,15 meter en heeft twee waterreservoirs van 375 m³ en 195 m³.

    De toren is niet (meer) geopend voor bezichtiging.

    Kenmerken

    Kadastraal nr.L-1838
    FunctieWatertoren
    Bouwjaar1943
    MonumentGemeentelijk
    monument

    Bronnen

  • Gebouw Patrimonium

    Gebouw Patrimonium

    Hofstraat 5, Aalten (verdwenen)

    Patrimonium - Hofstraat 5, Aalten

    De Aaltense afdeling van het Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium werd opgericht in 1893. Patrimonium betekent “vaderlijk erfdeel”. De eerste steen voor gebouw Patrimonium aan de Hofstraat werd gelegd in 1926. De voorzitter van het Werklieden Verbond de heer A.J. Heinen overhandigde destijds burgemeeester A.J.W. Monnik één van de stenen voor het gebouw.

    Op 16 december 1937 vond in het gebouw de oprichtingsvergadering plaats van de ‘Landbouwjongeren vereniging’. In bijna alle omliggende plaatsen rond Aalten had men verenigingen van jonge landbouwers, al dan niet aangesloten bij de B.O.G. In de volksmond stond deze afkorting voor Bond van Oud Gediplomeerden. Deze bijeenkomst is één van de oudst bekende vermeldingen uit de geschiedenis van gebouw Patrimonium.

    Later ontstond hieruit samen met de B.O.H.L. Jong Gelre. In het gebouw werden begrafenisdiensten gehouden. De Christelijke Plattelandsvrouwen hielden er hun maandelijkse bijeenkomsten. Het gebouw was vroeger de eerste repetitieruimte van de Christelijke Muziekvereniging ‘De Eendracht‘ Aalten.

    Achterin het gebouw was een bibliotheek gevestigd. Op de woensdagmiddag organiseerden een aantal dames er knutselmiddagen met o.a. mevrouw te Paske. Ook de ARP (Anti-Revolutionaire Partij) vergaderde er regelmatig. Ook werden hier schoolavonden, waaronder het kerstfeest, gehouden van de Groen van Prinstererschool en de Wilhelminaschool.

    Rond 1970 werd gebouw Patrimonium gesloopt. Vervolgens bouwde men op deze plek een nieuwe bibliotheek. Later nam de GUV (Gelderse Uitvaart Verzorging) het pand in gebruik en tegenwoordig is hier een tandartsenpraktijk gevestigd.

    Adresboek

    Adresboek 1934

    Aalten D600/1 > Hofstraat 5

    “Patrimonium”

    Adresboek 1967

    Hofstraat 5

    Geb. ,,Patrimonium”
    Chr. Openb. Uitleen Bibliotheek

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-10246
    FunctieVerenigingsgebouw,
    bibliotheek
    Bouwjaar1926
    Sloopca. 1970

    Bronnen

    Patrimonium - Hofstraat 5, Aalten
    Lezing A. Stapelkamp, Patrimonium - Aaltensche Courant, 08-11-1913
    Aaltensche Courant, 8 november 1913
    Inwijding Patrimonium, 8 oktober 1926
    Inwijding Patrimonium, 8 oktober 1926
  • Kraamcentrum

    Kraamcentrum

    Willemstraat 19, Aalten (verdwenen)

    Kraamcentrum, Willemstraat, Aalten

    Aan de Willemstraat bevond zich van 1952 tot het begin van de jaren zeventig het Kraamcentrum. Het was gevestigd in de villa van wijlen pijpenfabrikant Willem Gussinklo senior. Hier werden spreekuren gehouden, kraamverzorgsters opgeleid en ook woonden hier van tijd tot tijd leidsters van de kraamverzorging.

    In 1978 werd de inmiddels leegstaande villa verwoest door een grote uitslaande brand, veroorzaakt door kinderen die in het onbewoonde pand met lucifers aan het spelen waren. De villa stond toen al op de nominatie om te worden gesloopt en plaats te maken voor nieuwe woningen.

    In Dagblad Tubantia stond op 23 augustus 1955 een uitgebreide beschrijving van het Kraamcentrum in Aalten:

    Als het kindje wordt verwacht…

    Kraamcentra bieden deskundige hulp Verzorgsters ontvangen een gedegen opleiding

    De tijd is voorbij, dat bij de geboorte van een baby steevast een bejaarde buurvrouw kwam of de hulp van een baker werd ingeroepen. Misschien treft men hier en daar nog wel eens een baker aan, een mens van goeden wille overigens en dikwijls een gezellig mens ook voor de moeder en de verdere huisgenoten, maar dat worden toch van lieverlede uitzonderingen. Er is, zo wordt tegenwoordig door velen beseft, meer nodig dan een goedwillende vrouw, die het kind wast en enkele andere noodzakelijke werkjes doet; de kraamverzorgster is in de meeste gezinnen, waarin een baby is gekomen geen vreemde meer.

    Op initiatief van de kruisverenigingen zijn in geheel Nederland kraamcentra opgericht, waaraan meisjes zijn verbonden, die een gedegen opleiding hebben ontvangen en voor haar taak tenvolle zijn berekend. Eén van de kraamcentra in Oost-Gelderland bevindt zich in Aalten. Het gaat uit van het Groene Kruis en werkt nauw samen met het Oranje-Groene Kruis en bestrijkt de gemeenten Aalten, Dinxperlo, Wisch, Winterswijk en Eibergen.

    A.s. moeders kunnen enkele maanden voor de blijde gebeurtenis wordt verwacht, contact opnemen met het kraamcentrum. In een vertrouwelijk onderhoud met de leidster-docente of met haar assistente kunnen vele zaken, betrekking hebbend op het gezin en op de a.s. geboorte, worden besproken.

    Ook ontvangt men een formulier, waarop diverse vragen staan, die moeten worden ingevuld. Deze vragen betreffen o.a. de datum, waarop de baby wordt verwacht, de verloskundige die men heeft en de kraamverzorgster, die men bij voorkeur zou hebben. Met die voorkeur wordt zoveel mogelijk rekening gehouden, een garantie kan echter niet worden gegeven, omdat het mogelijk is dat het gewenste meisje op de dag, waarop de blijde, gebeurtenis plaats vindt, juist in een ander gezin is.

    Betaling naar inkomen

    Op het formulier, dat bij het eerste bezoek aan het kraamcentrum wordt verstrekt, komt ook een vraag voor naar het inkomen. Het invullen van deze vraag is van groot belang met het oog op de betaling van de verzorging. Deze geschiedt namelijk naar draagkracht. Een belangrijk deel van de kosten van de kraamverzorging en de opleiding van de kraamverzorgsters wordt verkregen uit subsidies van rijk en gemeenten.

    Vóór de dag, waarop de baby wordt verwacht, komt de leidster-docente van, het kraambureau of haar assistente een bezoek brengen aan de a.s. moeder. Dit dient om met haar te overleggen, wat zoal moet worden aangeschaft en na te gaan of hetgeen is aangeschaft, aan redelijke eisen voldoet. Dit bezoek geeft veel moeders een gevoel van rust en zekerheid, omdat het kraamcentrum een gedeelte van de verantwoordelijkheid overneemt. Is het moment, waarop de baby spoedig kan worden tegemoet gezien, daar, dan heeft de vader niets te doen dan naar het kraamcentrum te gaan en te verzoeken een verzorgster te zenden. Dit verzoek kan ook telefonisch worden gedaan.

    De kraamverzorgster komt

    Onmiddellijk daarna komt dan het kraamcentrum in actie. Een kraamverzorgster, die vrij is – zo mogelijk de gevraagde – ontvangt bericht, dat haar komst in het betrokken gezin noodzakelijk is. De kraamverzorgster begeeft zich dan direct naar dit gezin. Voor veel a.s. vaders is de komst van deze kraam verzorgster een grote opluchting. Hij weet zich dan met zijn vrouw in de nabijheid van een deskundige, die weet wat er moet gebeuren en die op tijd de dokter of de vroedvrouw zal waarschuwen…

    Bij de geboorte assisteert de kraamverzorgster uiteraard maar daarna begint haar eigenlijke werk pas. Tien dagen lang blijft zij in het gezin. Zij verzorgt de moeder en de baby op deskundige wijze, zoals haar tijdens de opleiding is geleerd. Zij zorgt dat het gezinsleven zoveel mogelijk zijn gewone loop kan hebben door het eten te bereiden, zij gaat naar de deur voor de bakker en de melkboer en ontvangt de visite en ook de luierwas is bij haar in goede handen.

    Wat betreft het ontvangen van visite waakt de kraamverzorgster er o.a. voor dat, vooral de eerste dagen na de bevalling, de drukte voor de jonge moeder niet te groot wordt. Langdurige bezoeken aan de moeder met opwindende gesprekken zal de kraamverzorgster zeker niet toestaan.

    Dat de verzorging van moeder en kind gedurende de tien dagen, dat de kraamverzorgster van ’s morgens zeven tot des avonds zeven in het gezin de scepter zwaait, haar eerste en belangrijkste taak is, is natuurlijk duidelijk.

    De door de erkende kraamcentrums opgeleide verzorgsters zullen hun best doen om moeder en kindje zo goed mogelijk te verzorgen. Op deze verzorging vindt contrôle plaats door de leidster-docente of de assistente van het bureau. Een goede verzorging is ook uit zakelijk oogpunt voor de erkende kraamcentra van belang, want een kraamcentrum, dat het met de verzorging niet serieus neemt, kan de subsidie verspelen.

    Opleiding

    De regering heeft het nut ingezien van een goede verzorging van moeder en kind en heeft een Commissie inzake Kraamhulp opgericht. Deze commissie heeft richtlijnen vastgesteld voor de opleiding van de kraamverzorgsters. De opleiding geschiedt doorgaans aan de Kraambureaux en duurt vijftien maanden.

    De leidster-docente, die in het bezit is van de diploma’s ziekenverpleging, kraamverpleging en wijkverpleging, geeft een gedeelte van de lessen, samen met een districts-kinderarts en eventueel een vrouwenarts. Het betreft de praktische lessen in de verzorging, gynaecologie en zuigelingenzorg. Aan een huishoudschool volgen de leerlingen een cursus in koken en wassen en op het Consultatiebureau voor zuigelingen doen zij praktische kennis op.

    Na de opleiding

    Heeft een leerling-kraamverzorgster met vrucht de cursus gevolgd, dan wordt zij toegelaten tot een examen, waarbij een gedelegeerde van de overheid aanwezig is. De geslaagden ontvangen daarna een broche, waarop een ooievaar staat afgebeeld met in de rand het woord: kraamverzorging. De leerling-kraamverzorgster draagt een ovaal insigne, waarop een spartelende baby voor komt.

    Deze insignes mogen alleen worden gedragen door meisjes, die verbonden zijn aan erkende kraamcentra. Het beroep van kraamverzorgster is (nog) niet beschermd en daarom zijn deze speldjes voor de moeders, die een kraamverzorgster nodig hebben, de enige garantie, dat men ook een kraamverzorgster heeft, die voor haar taak is berekend en onder deskundige controle staat.

    Niet beschermd

    Uit de kring van de medici komen de laatste tijd vele stemmen, die pleiten voor bescherming van het beroep van kraamverzorgster waarvan de opleiding dan uiteraard ook uitsluitend dient te geschieden door de erkende kraambureaux.

    Men vraagt zich in medische kringen ook af of het niet gewenst zou zijn de vijf en vijftig gulden “kraamgeld” uit te keren aan de erkende kraamcentra in plaats van aan de gezinnen. Het zou, zo meent men, de zorg voor moeder en kind ten goede komen.

    Eigenaren

    Overzicht is niet volledig.

    JaarPerceelEigenaarOmschrijving
    1890I-3977Willem te Gussinklo, minderjarige, koopman940 m² huis en tuin
    1929I-6257Maria Jacoba Gangel e.c.1.200 m² huis, tuin
    1959I-8198Willem te Gussinklo jr., fabrikant1.370 m² huis, tuin
    1978K-359Stichting “Centrum voor Kraamzorg
    van het Groene Kruis”, Aalten    		1.370 m² huis, tuin, garage

    Bewoners

    Bevolkingsregister 1890-1900

    Aalten 130

    Willem te Gussinklo (Aalten, 13-11-1852), kunstdraaier
    Maria Jacoba Gangel (Beekbergen, 21-01-1855)

    Bevolkingsregister 1900-1910

    Aalten 149 > 182

    Willem te Gussinklo (Aalten, 13-11-1852), fabrikant
    Maria Jacoba Gangel (Beekbergen, 21-01-1855)

    Bevolkingsregister 1910-1920

    Aalten A182 > A182

    Willem te Gussinklo (Aalten, 13-11-1852), fabrikant
    Maria Jacoba Gangel (Beekbergen, 21-01-1855)

    Adresboek 1934

    Aalten A182 > Willemstraat 19

    Wed. W. te Gussinklo

    Adresboek 1967

    Willemstraat 19

    Kraamcentrum
    Mej. M. Wilbrink
    Mej. B.G. Lammers
    Mej. R.B. Wiggelo
    Mej. E.C. Hennink

    Kenmerken

    Kadastraal nr.K-1455
    FunctieKraamcentrum
    Bouwjaarca. 1890
    Afgebrand1978

    Bronnen

    Twentsch dagblad Tubantia, 09-08-1957 Kraamcentrum
    Advertentie Twentsch dagblad Tubantia, 9 augustus 1957
  • Julianaschool

    Julianaschool

    Wilhelminastraat 22, Aalten (verdwenen)

    Julianaschool, Wilhelminastraat, Aalten

    De Julianaschool in Aalten was de streekschool voor Christelijk Buitengewoon Lager Onderwijs (BLO). Het was een voorziening voor moeilijk lerende kinderen, een initiatief dat brede steun ondervond uit Aalten en omliggende gemeenten.

    Het initiatief tot de oprichting van de Julianaschool kwam van ds. Gerritsma, ds. Plug, dr. Jenny en de heren Swijtink en Westerveld. De schoolvereniging werd opgericht op 14 april 1937. Na 2½ jaar van voorbereiding werd de Julianaschool op 3 november 1939 geopend.

    De school was gehuisvest in een markant, groen, houten gebouw, ontworpen door de Aaltense architect Willem Hebly.

    Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw tijdelijk omgedoopt tot ‘Prins Bernard Kazerne’ en de uitvalbasis van het Dutch National Battalion.

    Archieven

    Adresboek 1967

    Wilhelminastraat 22

    B.L.O.-School (Julianaschool)

    Kenmerken

    Kadastraal nr.I-10979/10978
    FunctieSchool
    Bouwjaar1939
    Slooponbekend

    Bronnen

    Julianaschool, Aalten - Aaltensche courant, 07-11-1939
    Aaltensche Courant, 7 november 1939