Erfgoed is van ons allemaal

Categorie: Cultuur & Sport

Discobar Fly-In
Barlo (1969-1974)

Discobar Fly-In in Barlo opende in 1969 in een leegstaand kippenhok aan de Barloseweg. De discobar werd gerund door een groep jonge vrijwilligers en groeide al snel uit tot een populaire uitgaansgelegenheid. In 1972 nam men een nieuwe locatie in gebruik. Vele muzikanten en bands traden er op, en er werden muziekevenementen georganiseerd. Eind 1974 hield Fly-In op te bestaan en ging verder als De Loods.

De oorsprong van Fly-In ligt in 1968, toen in Barlo diverse fuiven werden gehouden. Voor deze feestjes werd in een schuur of boerderij een deel van de ruimte met zwart landbouwplastic afgescheiden en ingericht met pick-up, versterker en gekleurde lampen. Omdat dit telkens opnieuw op een andere locatie moest worden geïnstalleerd, ontstond bij een aantal jongeren het idee voor een vaste plek.

Eindfeest, 13 december 1974

De voormalige binnenmuur van Fly-In in 2024

Eerste onderkomen was een kippenhok

De eerste locatie van Fly-In was een leegstaand kippenhok achter het kruidenierswinkeltje van Derk Ebbers aan de Barloseweg. Na schoonmaken en het storten van een betonvloer opende discobar Fly-In op 13 december 1969. Op een binnenmuur werd met grote letters ‘Fly In’ geschilderd. Bij een verbouwing van het pand in 2024 bleek dat deze letters nog steeds op de muur stonden.

Het oorspronkelijke idee om de ruimte incidenteel te gebruiken werd al snel ingeruild voor het plan om elke twee weken op zaterdag open te gaan. De avonden in Fly-In werden om 23.30 uur afgesloten met een vaste eindtune — aanvankelijk Comin’ Home Baby van Casey & the Pressure Group, later Time Is Tight van Booker T. & the MG’s.

Problemen en drive-in shows

Al spoedig bleek het onderkomen niet ideaal: de ruimte was te klein (ongeveer 25 m²) en de inrichting was zeer eenvoudig; er was geen garderobe en geen eigen toilet. Meisjes mochten gebruik maken van het privétoilet van ‘ome Derk’, de jongens konden buiten een boom uitzoeken.

Als een groepje jongeren na afloop van de discoavond op de weg nog stond na te praten kwam ome Derk naar buiten en riep: “staot neet op de weg te dralliën, maor gaot naor huus!” Na ongeveer een jaar stopte Fly-In op deze locatie en ging verder met het verzorgen van drive-in shows in de wijde omgeving.

Fly-In met drive-in installatie

Bestuur Fly-In voor de voormalige loods

Nieuwe locatie

Na ongeveer een jaar vond men een nieuwe locatie in de leegstaande loods van de werktuigenvereniging aan de Lichtenvoordsestraatweg in Barlo, pal tegenover café de Domme Aanleg. De voormalige landbouwloods werd verbouwd met een bar, een draaitafel, een garderobe en een toilet. Van eiken planken werden banken en tafels gemaakt.

De officiële opening vond plaats op zaterdag 11 maart 1972. Vanaf dat moment was Fly-In geopend op woensdag, vrijdag en zaterdag voor leden (ledenkaart à ƒ 2,50).

Verbouwing en feest

Vanwege de grote belangstelling volgde er in de zomer van 1972 al een verbouwing waarbij het vloeroppervlak bijna werd verdubbeld. In 1974 werden de garderobe vergroot en extra toiletten aangelegd.

Op zaterdag 15 december 1972 werd de verbouwing gevierd met ruim 800 gasten in het Feestgebouw in Aalten met Earth & Fire, Mr. Albert Show en Alquin. In de pauzes werden films vertoond en platen gedraaid. De toegangsprijs bedroeg ƒ 6,50.

Jerney Kaagman (Earth & Fire) in het Feestgebouw te Aalten

Bestuur Stichting Fly-In Barlo,1973

Stichting Fly-In

Om te voorkomen dat men voor eventuele schadegevallen persoonlijk aansprakelijk gesteld zouden kunnen worden, besloot het bestuur in 1973 om een stichting op te richten.

Nadat minimaal vier bestuursleden meerderjarig waren geworden (destijds 21 jaar) werd bij notaris Obbink in Aalten de ‘Stichting Fly-In’ opgericht. De stichting had een startkapitaal van honderd gulden en als doel het organiseren en brengen van activiteiten op cultureel en creatief gebied.

Optredens en filmvertoningen

Gedurende het bestaan van Fly-In vonden er vele optredens plaats van bands en artiesten, waaronder Kaz Lux, Kraayeveld, Tom Haket, Dimitri van Toren (Hé kom aan), Armand (Ben ik te min) en Shepstone & Dibbens.

Ook organiseerde men regelmatig concerten in het Feestgebouw, met optredens van onder andere de Bintangs, Chicory Tip, Dizzy Man’s Band, Earth & Fire, Long Tall Ernie, Mayfly, Plastic Feet, Q65 en Solar Plexus.

Armand bij Fly-In, 13 december 1973

Puddingh op Paaspop in Aalten, 1974

Paaspop 1974

Op 15 april 1974 (Tweede Paasdag) organiseerde Fly-In een festival onder de naam Paaspop. Het vond plaats in een feesttent op het terrein van AD’69 aan de Bocholtsestraatweg. Op het programma stonden optredens van Puddingh, Hobo String Band, Livin’ Blues, Kayak, Bronco en Shakin’ Stevens & the Sunsets.

In de feesttent waren twee podia gebouwd zodat de bands elkaar konden afwisselen, maar door pech met het busje van Livin’ Blues verliep dit niet helemaal vlekkeloos. Ongeveer 1500 bezoekers kwamen op het festival af.

Eindfeest en gedicht

Op 13 december 1974 vond het eindfeest plaats van Fly-In. De discobar zou verder gaan onder de naam De Loods.

Bij het eindfeest kreeg het bestuur een gedicht aangeboden op groot stuk karton — een acrostichon of naamdicht van 48 regels, waarvan de eerste letters samen de volgende zin vormden:

“Lang leve Fly-In en bedankt Huib, Henk, Gert, Wim, Jan, Wim en Jan.”

Het gedicht is ondertekend met de initialen H.t.P. en B.H., maar tot op heden kon niet achterhaald worden wie deze onbekende dichters waren. Mocht u het weten, reageer dan onderaan deze pagina!
Bron

‘FLY-IN’ 1969-1974: Het FLY-IN archief, Wim Simmelink
16 november 2025
Verhuizen
In 1937 beschreef G.H. Rots in een serie artikelen hoe het er in vroeger tijden in Aalten aan toeging. Zo schreef hij onder andere over de gebruiken als een boer verhuisde:

“Een enkele maal dat een boer verhuisde, geschiedde dit op ‘Sinte Peter’, 22 Februari. Al het hebben en houden werd op de wagens geladen der buren en de heele stoet trok dan van ’t oude huis naar de nieuwe of andere hoeve. De buurvrouwen waren dan al vast naar de nieuwe woning gegaan, hadden die schoon gemaakt en het vuur aangelegd. In den volksmond heette dat ‘vuur beün’.

Als de nieuwe bewoners kwamen, was de koffie reeds gezet en konden de aankomenden direct zich verkwikken aan een lekkere kop koffie. De buren hielpen dien dag, de een gooide hier wat neer de ander daar, het was een kolossale drukte. Als klap op de vuurpijl kwam dan later het ‘intrekkersmoal’, waarbij het ook al weer niet aan geestrijke dranken ontbrak.”

Een verhuisstoet
Bron
- ‘Uit Aalten’s verleden’, door G.H. Rots, Aaltensche Courant, 12 & 19 november 1937 (via Delpher: deel IV)
24 februari 2025
Aaltens Dialect

“Elk dörpken hef zien eigen klinkers, zien eigen spreuken en woordenschat.” Deze zin prijkt op de gevel van de Aaltense bibliotheek. Het is een regel uit het lied “Hier in de Achterhoek”, van Rocco Ostermann en Matthijs Stronks. En het klopt helemaal.

Het Achterhoekse dialect, een variant van het Nedersaksisch, wordt van oudsher gesproken in het noordoosten van Nederland en het noorden van Duitsland. Binnen de Achterhoek heeft elke gemeente, en soms zelfs elk dorp, zijn eigen nuances in het dialect, dat ook wel ‘plat’ wordt genoemd.

A’j plat könt praoten, mo’j ’t neet laoten

Het Aaltens dialect kent vele oude woorden en uitdrukkingen die in het Standaardnederlands niet voorkomen.

[Nader uit te werken, we denken hierbij aan een omschrijving van algemene kenmerken die het Aaltens / Achterhoeks dialect typeren, wellicht met enkele voorbeelden, maar geen uitputtende woordenlijst. Suggesties voor invulling van deze paragraaf zijn welkom!]

Dialect in het dagelijks leven

In Aalten speelt het dialect nog steeds een belangrijke rol in het dagelijks leven van veel inwoners. Thuis, op straat, in winkels en tijdens lokale evenementen hoor je het Aaltens nog vaak klinken. Veel inwoners van Aalten zijn tweetalig opgevoed, met het dialect thuis en het Standaardnederlands op school.

Hoewel het Aaltens dialect nog steeds wordt gesproken, beheersen jongere generaties het in steeds mindere mate. Vaak spreken zij een Achterhoekse versie van het Nederlands, waarin veel van de typische oude woorden en uitdrukkingen die hun voorouders dagelijks gebruikten zijn verdwenen. Deze ontwikkeling vormt een uitdaging voor het behoud van het dialect.

Cultureel Erfgoed

Het Aaltens dialect is een belangrijk onderdeel van het lokale cultureel erfgoed en vormt een levendige schakel met het verleden. In verhalen, liederen en gedichten die in het dialect zijn geschreven, komt de geschiedenis en het dagelijks leven van Aalten tot leven. Het Aaltens dialect draagt daarmee bij aan de unieke identiteit van de gemeenschap.

Om te voorkomen dat het Achterhoekse dialect verdwijnt, probeert men het door te geven aan nieuwe generaties. Dit gebeurt bijvoorbeeld via streektaalprojecten op scholen en in culturele verenigingen. Deze initiatieven zijn belangrijk om het dialect levendig te houden en ervoor te zorgen dat het, ondanks de invloed van het Standaardnederlands en andere moderne talen, niet verdwijnt.

11 september 2023
Bibliotheek Aalten
Hofstraat, Hogestraat & Lage Blik, Aalten
Lage Blik 28, Aalten

De geschiedenis van de bibliotheek in Aalten begint in 1894. In dat jaar begon de Aaltense afdeling van het christelijk werkliedenverbond Patrimonium al met het uitlenen van boeken aan leden. Het was dus nog geen openbare bibliotheek.

In Nederland werden destijds in meerdere plaatsen bibliotheken en leeszalen opgericht, meestal ingedeeld volgens de toen heersende sociale en religieuze levensovertuigingen.

In 1922 stichtte de Coop. Boerenleenbank te Aalten een Landbouwbibliotheek voor leden van de bank en de landbouwvereniging. Het doel was om het landbouwende deel der Aaltense bevolking in de gelegenheid te stellen haar kennis te vergroten. Hoe lang deze bibliotheek heeft bestaan en waar haar collectie is gebleven is ons vooralsnog onbekend.

In 1926 werd de eerste steen gelegd voor gebouw Patrimonium aan de Hofstraat. Achterin dat gebouw was de chr. volksbibliotheek gevestigd.

Op 6 december 1960 berichtte Dagblad Tubantia:

Op 10 december zal de nieuwe en naar de eisen des tijds ingerichte christelijke bibliotheek te Aalten officieel in gebruik worden genomen en zal kennis kunnen worden gemaakt met de nieuwe opzet van uitlening, onder leiding van gediplomeerde bibliotheektechnische krachten. Dit betekent afsluiten van een tijdperk, waarin hard is gewerkt om Aalten te helpen aan goede bibliotheekvoorziening.

De Christelijke Volksbibliotheek „Patrimonium” heeft zich vele jaren bezig gehouden op dit terrein en heeft deze arbeid zien uitgroeien tot een belangrijke culturele bijdrage aan de gemeenschap te Aalten De boekuitleningen. van 1951 tot 1960 oplopend van respectievelijk 8.400 tot rond 30.000 spreken in deze duidelijke taal. Het stichtingsbestuur had een open oog voor deze ontwikkeling en zag in dat de bestaande voorziening onvoldoende was geworden om aan de steeds toenemende belangstelling tegemoet te komen. Het bestuur wendde zich tot de Centrale Plattelandsbibliotheek voor Gelderland.

De C.P.G. heeft het coördinerende werk verricht en kon de bibliotheek, nadat het bestuur van „Patrimonium” had besloten een nieuw gebouw te doen verrijzen, inrichten naar de eisen die de Rijkssubsidievoorwaarden aangeven. Doordat de bibliotheek nu met haar nieuwe opzet geheel kan voldoen aan de gestelde eisen, kan zij gebruik maken van de diensten van de Centrale Plattelandsbibllotheek.

Verhuizingen

Begin jaren 90 van de vorige eeuw verhuisde de Aaltense bibliotheek naar een nieuw pand aan de Hogestraat 10. Boven de bibliotheek was supermarkt Albert Heijn gevestigd. De hoogteverschillen in het Aaltense centrum maakten het mogelijk dat zowel de bibliotheek als de daarboven gelegen supermarkt beide hun ingang op de begane grond hadden, de laatste aan het hoger gelegen De Hoven. In 2021 verhuisde de bibliotheek opnieuw. Ditmaal van de Hogestraat naar een pand aan het Lage Blik, waar voorheen supermarkt Aldi was gevestigd.

Krantenberichten
Kenmerken

Functie Bibliotheek
Oprichting 1894

Bronnen

De Standaard, 11 november 1893 (Delpher)

De Graafschapper, 20 oktober 1922 (Delpher)

Tubantia, 6 december 1960 (Delpher)

Tubantia, 12 december 1960 (Delpher)

De Gelderlander, 14 december 2018

Hofstraat 5, Aalten

Hogestraat 10, Aalten
De Standaard, 11 november 1893

De Graafschapper, 20 oktober 1922

Aaltensche Courant, 27 juli 1923
8 september 2023
Rookwedstrijden
Rookwedstrijd in Aalten – Foto: Annemieke Klein Hesselink

We kunnen het ons tegenwoordig nauwelijks meer voorstellen, maar in de vorige eeuw werden er wedstrijden georganiseerd waarbij deelnemers het tegen elkaar opnamen in diverse disciplines op het gebied van het roken van sigaren en sigaretten.

De Arnhemsche Courant schreef op 6 maart 1908:

In den katholiekenkring te Aalten is een rookwedstrijd gehouden in het langzaam en snel rooken. De heer J. Betting kreeg den eersten prijs met snel rooken en rookte zijn sigaar in 7 minuten op en in het langzaam rooken werd de 1e prijs behaald door H. Weijkamp, die over zijn pijp tabak een uur en 45 minuten deed. Ook een nuttige tijdpasseering!

In de jaren 60 organiseerde Dick Fries rookwedstrijden in Aalten. Rechts ziet u een foto van het onderdeel “Peuk in de lucht gooien en met de mond opvangen”.

Foto: André Heersink

Op 21 maart 1961 schreef Dagblad Tubantia:

Aalten heeft weer een rookkampioen

De heer E. Jentink, Lintelo 67, is maandagavond, voorlopig voor een jaar, kampioen-sigarenroker van Aalten geworden. Hij veroverde deze titel tijdens de in de Sociëteit aan de Hofstraat gehouden jaarlijkse rookwedstrijd. Zoals bekend gaat het bij deze wedstrijd om de langste askegel op een sigaar van 110 mm. De heer Jentink wist er een te produceren van maar liefst 104 mm, echter 1 mm korter dan de kampioen van vorig jaar.

De belangstelling voor dit rookfestijn wordt elk jaar groter en was gisteren reeds uitgegroeid tot ruim 200 deelnemers. Het sprak dan ook vanzelf dat, toen omstreeks half negen het commando „vuur” werd gegeven en in de ruim 200 sigaren gelijktijdig de brand werd gestoken, allen weldra in dichte nevelen werden gehuld.

Het kostte de deelnemers moeite om te zien hoever zijn buurman met de askegel vorderde. Het duurde echter niet zo lang voor de uitroepen van „o, wat jammer, ik bun ’m kwiet” door de zaal klonken.

Na ongeveer een uur zaten er nog slechts enkelen die voor het kampioenschap in aanmerking konden komen. Heel voorzichtig werd dan nog geprobeerd een laatste haaltje te doen om zodoende nog een millimeter te rekken. Het resultaat was echter meestal een paar „gloeiende” vingers en een lawine van as over de kleding.

Toen de laatste kegel was gesneuveld en de balans kon worden opgemaakt, bleek dan de heer Jentink met 104 mm kampioen te zijn geworden. De heer A. Pokhuizen bezette de tweede plaats met een kegel van 103 mm. Voor de derde prijs waren twee kandidaten, t.w. de heren A. Driessen en W. Winkelhorst, met elk een kegel van 102 mm.

Na deze strijd werden de deelnemers onthaald op een wat „luchtiger” programma, n.l. met het optreden van Rudi Carell en Dick Harris.

Dagblad Tubantia, 19 maart 1963:

Kampioen-roker produceerde askegel van 100 millimeter

Geert had het niet gemakkelijk

Met een askegel van precies 100 mm. is de heer G. te Lindert, Lankhofstraat 23, gisteravond kampioen-sigarenroker geworden van Aalten. Het was voor Geert bepaald geen gemakkelijke opgave want meer dan 200 gegadigden dongen met hem naar deze titel. Het was voor de tiende keer in successie dat deze wedstrijd werd gehouden.

Grote spanning en “lawines”

Weinig is er echter veranderd in de loop der jaren. Dit was dan ook nauwelijks mogelijk want sedert de eerste keer dat deze wedstrijd werd gehouden heeft deze ontmoeting in het middelpunt van de belangstelling gestaan. Alleen de gelegenheid waarmee talrijke deelnemers in het strijdperk treden is jaarlijks groter geworden. Voor velen is het nu geen “gokje” meer, want maanden tevoren wordt reeds druk geoefend en laten velen de nagels langer groeien om hiermee het “peukje” zo lang mogelijk vast te kunnen houden.

De gezelligheid van de avond en de spanning zijn er zeker niet minder om. Vanaf het moment dat de ruim 200 sigaren in de “fik” gaan heerst er een doodse stilte in de zaal. In “nevelen gehuld” bewegen zich de juryleden tussen de tafels door om waar nodig, de schuifmaat te hanteren.

“Scheefbranders en kromtrekkers zijn er halverwege de wedstrijd al genoeg. Bekende verschijnselen waren ook gisteren weer de lawines as waaronder vaak een gelaat, revers of jas werden bedolven.

Geert te Lindert, een echte liefhebber van de sigaar, slaagde er in de askegel op 100 mm. te brengen, alvorens deze sneuvelde. Hoe spannend de strijd is geweest bewijst wel de 99½ mm. askegel die zijn concurrent, tevens bekerhouder van vorig jaar, de heer D.A. Driessen wist te produceren. Met een kegel van 99 mm. bezette de heer L.C. Rodenburg, die vorig jaar ook al in de prijzen viel, de derde plaats.

Na deze spannende strijd werd er een gezellig avondje van gemaakt met medewerking van Lubbert van Gortel en Kees Schilperoort. De NCRV-omroep heeft de wedstrijd opgenomen voor uitzending in de radiokrant.

Dagblad Tubantia, 9 maart 1965:

Rookwedstrijd werd succes

Met een askegel van precies 100 mm. is de heer A. Driessen maandagavond winnaar geworden van de jaarlijkse en 12e rookwedstrijd, die onder grote belangstelling in de sociëteit is gehouden. Toen om kwart voor acht het startsein werd gegeven werd in ruim 200 forse sigaren tegelijk de brand gestoken.

Binnen enkele minuten was de rook te snijden en konden de deelnemers nauwelijks hun buurman onderscheiden. Uiteraard was dat ook niet nodig omdat ieder genoeg aan zich zelf had. Vooral als de askegel in lengte toeneemt, en dan vaak ook nog neigingen krijgt om scheef te gaan trekken, heeft niemand er behoefte aan om zich met buurmans rokerskunst te bemoeien.

Anders wordt het als met een half uur de eerste „slachtoffers” met een gezicht van „och, wat jammer”, hun askegel in diggelen hebben zien vallen. Dan scharen de uitvallers zich in grote getale om de overblijvenden die, vaak ten koste van een brandblaar en zich in allerlei bochten wringend, proberen door nog enkele haaltjes een paar millimeter aan de wankele kegel toe te voegen. Muisstil wordt het dan in de zaal en de spanning is op de gezichten te lezen.

Zo ook gisteravond toen aller aandacht werd gericht op de rokerskunst van de heer Driessen, die er tenslotte in slaagde om als winnaar uit het rookgordijn te voorschijn te komen. Vorig jaar won hij ook de 1e prijs. Slaagt hij er ook volgend jaar in om het kampioenschap te behalen dan wordt hij definitief eigenaar van de wisselbeker.

Op de tweede plaats eindigde de heer H. Arentsen met een kegel van 99½ mm. De heer J. Pluimers, kwam met een kegel van 99 mm op de derde plaats.

Nadat het rookgordijn enigszins was opgetrokken werden de deelnemers getrakteerd op een vrolijk programma, verzorgd door een cabaretgezelschap uit Apeldoorn, onder het motto: „Lachen is troef”.
Bronnen
- Arnhemsche Courant, 6 maart 1908 (Delpher)
- Dagblad Tubantia, 21 maart 1961 (Delpher)
- Dagblad Tubantia, 19 maart 1963 (Delpher)
- Dagblad Tubantia, 9 maart 1965 (Delpher)
- FB-pagina Oud Aalten
3 september 2023
Aaltens Christelijk Mannenkoor
Het Aaltens Christelijk Mannenkoor, afgekort als ACM, werd opgericht door Henk Heusinkveld. Samen met vier mede-initiatiefnemers vond de oprichtingsvergadering plaats op vrijdag 26 oktober 1956. Het eerste concert was gepland voor 23 november 1957, maar dit werd geannuleerd vanwege een griepepidemie. In datzelfde jaar begonnen ze samen met de Eendracht met de adventswijding. In 1966 sloot het ACM zich aan bij de Koninklijke Christelijke Zang Bond (KCZB).

Tegenwoordig telt het koor ongeveer 50 leden, in leeftijd variërend van eind 50 tot eind 80 jaar. Het koor geeft jaarlijks een eigen concert en een benefietconcert. Daarnaast nemen ze regelmatig deel aan kerkconcerten en zangavonden. Een jaarlijks terugkerende traditie is het zingen voor bewoners van een verzorgingstehuis. Ook op recepties en begrafenissen van leden kan men rekenen op het ACM.

Het repertoire van het Aaltens Christelijk Mannenkoor is zeer divers en omvat geestelijke en byzantijnse muziek, folklore, musicals, bewerkingen van popnummers, lichte klassieke muziek, negrospirituals en kerstliederen. Daarnaast zingen ze in verschillende talen. Het muziekarchief van het koor bevat ongeveer 400 stukken waaruit zij kunnen putten.
Bronnen
- Aalten Vooruit
- acmaalten.nl
1 september 2023
Schutterij Bredevoort
Bredevoort had als garnizoensstad sinds de middeleeuwen een schutterij. Schutterijen werden destijds opgericht als plaatselijke militie die de orde en veiligheid van de burgers moest garanderen.

Nadat de schutterijen in 1901 officieel werden opgeheven, ontstonden in veel plaatsen vrijwillige schutterijen. Deze hadden een meer folkloristisch karakter en organiseerden onder meer schuttersfeesten, de kermis en het koningsschieten. Ook hebben veel schutterijen een fanfareorkest en/of vendeliers.

Schutterij Wilhelmina

Tegenwoordig kent Bredevoort nog steeds een schutterij, namelijk Schutterij Wilhelmina. De eerste schriftelijke vermelding waarin deze schutterij met naam wordt genoemd vonden we in de Aaltensche Courant van 25 oktober 1905. Men neemt aan dat de vereniging dan reeds langer bestaat. In diezelfde tijd blijkt Bredevoort zelfs twee schutterijen te hebben.

Mogelijk dankt de vereniging haar stichting in het jaar 1898 als het kroningsfeest van koningin Wilhelmina uitbundig wordt gevierd. In Bredevoort werd ter gelegenheid van dit feest een bestuur opgericht dat diverse feestelijkheden organiseerde. Deze bestonden uit een kermis en optocht van ruiters met banieren. Tevens werd op de Markt een zogenaamde Wilhelminaboom geplant ter ere van Wilhelmina’s verjaardag. Na afloop vond een schuttersfeest plaats met als hoofdonderdeel het koningsschieten. Deze traditie wordt nog altijd in leven gehouden tijdens het jaarlijkse volks- en schuttersfeest dat in juni wordt gehouden.

Doorstart

Schutterij Wilhelmina Bredevoort

Aaltensche Courant, 12 oktober 1901

In de tweede wereldoorlog is de vereniging verboden en werden de vaandels vernield door de bezetters. Onmiddellijk na de oorlog in 1945 werd Schutterij Wilhelmina Bredevoort officieel (her)opgericht. In 2020 bestond de schutterij 75 jaar.

Op de vaandels van Schutterij Wilhelmina prijkt een hanenpoot, het familiewapen van de familie Satink. Benjamin Satink (1704–1769) was in de 18e eeuw verwalter-drost van de Heerlijkheid Bredevoort, commies van des lands magazijnen en auditeur-militair.

Schutterij Wilhelmina speelt een actieve rol in de Bredevoortse samenleving. De vendeliers van de schutterij brengen serenades bij jubilea van de leden en organiseren de reveille, vroeg in de ochtend, en het koningsschieten bij de jaarlijkse kermis. Het ‘hoofdkwartier’ is het schuttershuis aan de Boterstraat.

40-jarig jubileum

In 1985 vierde Schutterij Wilhelmina in Bredevoort haar 40-jarig jubileum (na de heroprichting):

De Schutterij Wilhelmina neemt in de Bredevoortse gemeenschap een bijzondere plaats in en is niet weg te denken bij bijzondere gebeurtenissen in het oude stadje. Op 12 oktober viert de schutterij haar 40-jarig bestaan. In werkelijkheid kent Bredevoort al veel langer een schutterij. Dat blijkt onder meer uit vier oude vaandels die nog steeds in ere worden gehouden en die dateren uit het eind van de vorige eeuw.

„Een buitenstaander zou er geen cent voor geven en de hele zaak bij de lompen gooien. Maar voor de leden van de schutterij zijn ze goud waard”, vertelt de huidige voorzitter van de schutterij Hans Wensink uit de Boterstraat in Bredevoort. Deze 58-jarige Bredevoorter is al 30 jaar voorzitter en heeft de oprichting in 1945 ook meegemaakt. „Misschien moeten we praten van een heroprichting. Het was na de Tweede Wereldoorlog en in de oorlog is de schutterij opgeheven. Op 17 oktober 1945 werd echter de schutterij opnieuw een feit”.

Hans Wensink weet nog goed, dat Hendrik Frenken de eerste commandant was. Een man met een prachtige commandeerstem. „Als hij het commando: „bataljon voorwaarts” gaf, dan rolden de rrr’s er zo mooi uit”, weet Hans Wensink nog. Ook dat Frenken tijdens schuttersfeesten niet toestond dat hij gewoon met zijn naam werd aangesproken. Dan moest je kapitein tegen hem zeggen, hoe goed je hem ook kende. „Dat was de sfeer bij de schutterij. Nadat de periode Frenken was afgesloten nam J. van Merkenstein het commando over en nu is het D. Dibbets die de bevelen geeft.

Vaste kern
De schutterij heeft altijd een vaste kern gehad. Na de oorlog waren er alleen de oude vaandels. Die zijn later vervangen omdat het jammer was deze nog langer te gebruiken. Ook kwamen later pas de uniformen. In 1959 kwam een eind aan het traditionele schuttersfeest, toen werd besloten samen te werken met Volksfeest om te komen tot een gezamenlijk feest.

Van schuttershuis is men wel eens veranderd, maar nu is men weer op het oude honk, café Munsterbrug, terug. De vaandels worden echter door moeder Wensink „onderhouden”. Zij ziet er nauwgezet op toe, dat alles goed wordt behandeld. De 90-jarige is een enthousiast aanhangster van de schutterij. Zij weet ook te vertellen over de schutterij die aan het begin van deze eeuw in Bredevoort actief was. Haar in 1938 reeds overleden man, was in 1913 al adjudant bij de schutterij en reed dan te paard bij de groep. In die tijd werden rangen bij de schutterij gekocht. Van heinde en verre kwamen de mensen naar de schutterij in Bredevoort. Mevrouw Wensink weet ook dat het oudste vaandel uit 1898 dateert en werd gezwaaid door Wubbels sr. die ook nog drie zoons had die vendelier waren.

„Moe” Wensink zorgt bij het vogelschieten er ook voor dat de schutters op tijd hun koffie met brood krijgen. In de afgelopen 40 jaar is het zeven keer gebeurd dat het schutterskoningschap bij de familie Wensink terecht komt. „Dan is het pas echt schuttersfeest, dan laat ik alles staan en ga naar het schuttershuis”, aldus de bejaarde Bredevoortse.

Viering
De schutterij heeft 160 leden, waarvan 40 „werkende”. Het dagelijks bestuur bestaat uit: Hans Wensink voorzitter, Hans Piek secretaris, Engelbert Ebbers penningmeester. Zaterdag 12 oktober zal aandacht wroden geschonken aan het 40-jarig bestaan.

Van 15-17 uur wordt in het schuttershuis Munsterbrug een receptie gehouden en ’s avonds is er feest voor de leden. „Wat er in de komende jaren ook zal veranderen, de schutterij moeten ze in ere houden. Dit is iets, dat door onze voorouders is begonnen. Dat moeten we niet afbreken. We moeten zuinig zijn op de tradities en gebruiken”, aldus Hans Wensink.

In 2022 verscheen er een jubileumboek, getiteld ‘Schutterij Wilhelmina Bredevoort’, geschreven door Jos Wessels.

Lees ook: Schutterij Aalten
Bronnen
1 september 2023
Volksfeest / Kermis
Het Aaltense Volksfeest is een evenement waar vele Aaltenaren ieder jaar weer naar toeleven. Tegenwoordig wordt het gevierd in het derde weekend van september. In vroeger jaren werd het ook op andere data gevierd. Het volksfeest wordt ook vaak ‘kermis’ genoemd. De eigenlijke kermis, dat wil zeggen de attracties, noemt men tegenwoordig echter ‘lunapark’.

Vele decennialang waren het koningsschieten en de kermis op het terrein bij het Feestgebouw / ‘De Pol’. Tegenwoordig vinden deze activiteiten echter plaats in het centrum, voornamelijk op de Markt en het Hoge Blik.¹

De oudste vermelding over de kermis in Aalten dateert uit 1835. Dat jaar vermeldde de ‘Geldersche Volks-almanak’ dat de kermis in Aalten op 19 oktober zou plaatsvinden.²

In het ‘Elfde verslag van den toestand en de verrigtingen der Nederlandsche vereeniging tot afschaffing van sterken drank’, gepubliceerd in 1855, schrijft men: “de kermis te Aalten is onbeduidend, meest kindervreugd”.³

Volksfeest 1876 – zilveren penning

Penningen zijn vaak een materiële herinnering aan een gebeurtenis in het verleden. Dat geldt ook voor het hier afgebeelde penninkje:

Zilveren penning Aaltens Volksfeest, 1876 (foto: H. Schutte)

Zutphensche Courant, 12 augustus 1876

De penning bestaat uit een zilveren plaatje met een diameter van 22 mm, waaraan een oogje is gesoldeerd. De voorzijde is gegraveerd met de tekst: AALTENS VOLKSFEEST, met een lint omgeven door een rand van strepen. Op de keerzijde staat de datum 16 Aug 1876, binnen een rand van streepjes en strepen. De rand van de penning is gekarteld; het plaatje is vermoedelijk een afgeslepen muntstuk. Opvallend is dat de gravering vrij amateuristisch is uitgevoerd.

Over de aanleiding voor het volksfeest bericht de Zutphensche Courant van 12 augustus 1876: de opening van het Telegraafkantoor in Aalten. De precieze reden voor de vervaardiging van het penninkje is onbekend, mogelijk werd het uitgereikt als prijs bij het sterschieten.⁴

Stichting Volksfeest Aalten

In september 1973 werd een ‘Comité Volksfeest’ opgericht, ontstaan door samenvoeging van het Feestgebouw, de Schuttersvereniging en het Kermiscomité. Later werd dit de ‘Stichting Volksfeest Aalten’. Tien jaar later verschijnen Wout Delleman (1927), Jan Willem Bilderbeek (1920) en Johan Diederik Beskers (1918) voor notaris Obbink voor de oprichting van Stichting Volksfeest Aalten (SVA).

Optocht tijdens het Volksfeest in Aalten, jaren 1970

De kernactiviteiten van Stichting Volksfeest zijn in 50 jaar nauwelijks veranderd. Ook lang voordat SVA in het leven werd geroepen werd elk jaar een feest, destijds kermis genoemd, georganiseerd. Kinderspelen, lampionoptocht, koningsschieten en de Allegorische optocht zijn traditiegetrouw onderdeel van het ‘feest voor iedereen’. De locaties zijn een aantal malen veranderd, ook is het Volksfeest van juni naar het derde weekend van september verhuisd.

Voorheen werd het Volksfeest van donderdag tot en met zaterdag gehouden. Sinds 2014 is de zondag aan het programma toegevoegd met Frühshoppen.

Koningsschieten

Schutterskoning dhr. Veldhuis, ca. 1965 (foto via H. Schutte)

Een traditioneel onderdeel van het volksfeest is het koningsschieten of vogelschieten. Koningsschieten is een oud gebruik dat voorkomt in grote delen van Europa. Het koningsschieten komt voort uit het schuttersfeest, het jaarlijks terugkerende feestelijk volksvermaak van de plaatselijke schutterij.

De traditie van het koningsschieten is in Aalten al sinds ver in de vorige eeuw bekend. Naast het koningsschieten, heeft Aalten ook het fladder- en schijfschieten gehad en het vogelknuppelen voor dames. Daarnaast kon men begin vorige eeuw ook deelnemen aan het ringrijden te paard of rijwiel.

De winnaars van de schietwedstrijden op vrijdag mogen zich een jaar lang koning, koningin en jeugdkoning(in) van Aalten noemen. De volgende dag worden zij tijdens de allegorische optocht rondgereden in een koets of cabrio om het publiek te kunnen begroeten. Daarna volgt op de Markt de vaandelhulde door de vendeliers van St. Helena.

Krantenberichten

(klik om te vergroten) ⁵

De Graafschapbode, 30 oktober 1880

De Graafschapbode, 20 oktober 1888

De Graafschapbode, 26 oktober 1889

De Graafschapbode, 24 oktober 1891

De Graafschapbode, 20 oktober 1894

De Graafschapbode, 24 oktober 1896

Aaltensche Courant, 12 oktober 1901

22 maart 1907

De Graafschapbode, 14 november 1908

Aaltensche Courant, 15 juli 1919

1927

5 mei 1914

1928

Draaimolen op de kermis achter het Feestgebouw, jaartal onbekend

De Graafschapbode, 22 juli 1930

De Graafschapbode, 20 juli 1936
Bronnen
1. volksfeest-aalten.nl ↩︎
2. Geldersche Volks-almanak, 1835 ↩︎
3. Ned. ver. tot afschaffing van sterken drank, 1855 ↩︎
4. Foto en informatie ingezonden door H. Groenendijk ↩︎
5. Delpher ↩︎
31 augustus 2023
Schutterij Aalten
Schutterijen werden in de middeleeuwen opgericht als plaatselijke militie die de orde en veiligheid van de burgers moest garanderen. In 1815 volgde een wet waarin werd bepaald dat drie procent van de mannen tussen 18 en 50 jaar schutter-plichtig was. In 1827 werd dat veranderd naar twee procent van de mannen tussen 25 en 34 jaar.

In 1901 werden de schutterijen officieel opgeheven en vervangen door een landweer, die bestond uit dienstplichtigen en vrijwilligers. Later ontstonden in veel plaatsen vrijwillige schutterijen waarvan iedereen lid kon worden.

In 1906 stond de schuttersvereniging te Aalten aan de wieg van het Feestgebouw. In de decennia erna konden we op online krantenarchief Delpher geen vermeldingen van de Aaltense schutterij vinden. Pas begin jaren 50 vonden we weer diverse vermeldingen, van Schutterij St. Helena.

Aaltense schutterij voor het Feestgebouw, begin vorige eeuw (foto via H. Schutte)

Echter in 1957 verscheen er ook een bericht over de oprichting van een schutterij, door de NV Feestgebouw te Aalten, die ‘De Eendracht’ zou gaan heten. Hoe dit allemaal precies zit, is ons vooralsnog onduidelijk.

In september 1973 werd een ‘Comité Volksfeest’ opgericht, ontstaan door samenvoeging van het Feestgebouw, de Schuttersvereniging en het Kermiscomité. Later werd dit de ‘Stichting Volksfeest Aalten‘.

Deze pagina bevat onder meer een aantal foto’s en krantartikelen van en over de Aaltense schutterij die wij de afgelopen jaren verzameld hebben. Wij hopen op meer informatie om nog eens een meer volledige geschiedenis van de Aaltense schutterij te kunnen schrijven.

Krantenberichten en foto’s

(klik om te vergroten)

Lied van de Aaltensche Schutters (1830)

26 maart 1906

Zutphens Dagblad, 29-04-1957

1961

Zutphens Dagblad, 13 juni 1952

Dagblad Tubantia, 10 mei 1957

Weekblad voor Aalten, Breedevoort, enz., 17 juli 1897

Schuttersvereniging St. Helena, jaartal onbekend (foto via A. Wolterink-Jansen)

Schutterij Aalten, jaartal onbekend (foto via H. Schutte)

Volksfeest te Aalten, 1936

Vendelzwaaien op de Markt, jaartal onbekend

Lees ook: Schutterij Bredevoort
Bronnen
31 augustus 2023
Con Forza
Accordeonvereniging

Accordeonvereniging Con Forza is opgericht in 1988 en heeft als standplaats Aalten. Het orkest staat onder leiding van dirigent Wil Plas, professioneel accordeonist uit Enschede.

De vereniging bestaat uit een orkest en een ensemble. Het orkest speelt een breed repertoire, van jazz tot tango, van Frans chanson tot Duitse Schlager en van klassiek tot pop. Het ensemble is een kleine groep gevorderde spelers.

De vereniging telt ongeveer twintig leden afkomstig uit de hele regio. Het hoogtepunt is het jaarlijkse concert. Daarnaast treedt men regelmatig op in de regio. Con Forza repeteert wekelijks in het Kulturhus in Lintelo.

Meer informatie over (de geschiedenis van) Accordeonvereniging Con Forza is welkom!
Bronnen
- conforza-aalten.eu
- Youtube
29 augustus 2023
Crescendo IJzerlo
Muziekvereniging

Chr. muziekvereniging Crescendo in IJzerlo is opgericht in 1951. Begin jaren vijftig van de vorige eeuw ontstond in IJzerlo de behoefte om een eigen muziekvereniging op te richten. Men vond het te gek voor woorden dat Psalm 150 uit Dinxperlo voor de muziek moest zorgen tijdens het jaarlijkse oranje- en schoolfeest. Er werd een comité samengesteld om te bekijken of het mogelijk was om in IJzerlo een muziekvereniging op te richten.

Via de heer Jan Hofs uit Dinxperlo was er van de firma Van der Glas uit Heerenveen een aanbieding binnengekomen. Men kon voor 1580 gulden in het bezit komen van 26 fanfare-instrumenten. Men besloot een rondgang te houden door IJzerlo en omgeving om geld in te zamelen. Hierbij werd gul gegeven – de opbrengst was 1.800 gulden – en men kon overgaan tot aankoop van instrumenten. Er meldden zich 32 leden, de dirigent werd Jan Hofs uit Dinxperlo en de contributie werd 0,25 cent per week. Op 17 november 1951 was muziekvereniging ‘Crescendo’ in IJzerlo een feit.

Tegenwoordig telt Crescendo IJzerlo ongeveer 85 leden. De vereniging bestaat uit een fanfareorkest, slagwerkgroep, jeugdorkest en jeugdslagwerkgroep. Daarnaast hebben ze een heel aantal leerlingen die leren om een instrument te bespelen om later ook in een van de orkesten aan te sluiten.

Meer informatie over (de geschiedenis van) Crescendo IJzerlo is welkom!
Bron
- crescendo-ijzerlo.nl
29 augustus 2023
Excelsior Barlo
Muziekvereniging

Chr. Muziekvereniging Excelsior Barlo werd opgericht op 4 november 1922. De aanleiding was het Oranjefeest in Barlo in de zomer van dat jaar. Muziekvereniging Advendo uit Lintelo was daarbij en speelde een vrolijke noot. Iemand zei toen: “Volgend jaar zit hier onze eigen muziekvereniging.”

En aldus geschiedde. 100 jaar later, in 2022, werd deze mijlpaal het hele jaar door gevierd met diverse activiteiten voor de vereniging en het publiek.

Meer informatie over (de geschiedenis van) Excelsior Barlo is welkom!
Bron
- Aalten Vooruit
29 augustus 2023
Excelsior Bredevoort
Muziekvereniging

Chr. muziekvereniging Excelsior Bredevoort werd opgericht in 1925 en gaf negentig jaar later, in 2015 haar laatste concert. Bij het 40-jarig bestaan van Excelsior Bredevoort publiceerde Dagblad Tubantia op 27 oktober 1965 het volgende artikel over de feestelijkheden rondom het jubileum:

BREDEVOORT – De feestelijkheden rond het 40-jarig jubileum van de Chr. muziekvereniging Excelsior zijn gisteravond ingezet met een receptie in gebouw Ons Huis. Niet zomaar een receptie waar alleen talrijke handen werden geschud maar één waarop in talrijke toespraken ook duidelijk werd dat de vereniging een zeer grote plaats inneemt in de gemeenschap. De talrijke aangeboden cadeaus waren daar eveneens een bewijs van.

De climax van deze bijeenkomst werd bereikt toen een bedrag van f 3000 werd aangeboden, zijnde het geschenk van de bevolking. Twee leden, die vanaf de oprichting de vereniging hebben gediend, werden begiftigd met het gouden insigne van de Chr. Federatie.

Twee leden onderscheiden

Bijzonder origineel was de wijze waarop het damescomité dat cadeau van de bevolking aanbood. Mevrouw Piek overhandigde voorzitter M.J.I. Bruijel een trompetje waaruit hij maar moest zien de juiste noot te blazen. Het werd een zeer „hoge noot”, die uit de trompet in handen van penningmeester M. Veldboom dwarrelde. Toen de noot gekraakt was, bleek hij het zeer welkome bedrag van f 3000 te bevatten. Aan dit hoogtepunt waren tal van toespraken vooraf gegaan. Hierin kwam duidelijk tot uiting de grote plaats die Excelsior inneemt.

Burgemeester E.S. van Veen, die met de wethouders J.F.G. Nijkamp en H.A.J. Luiten aanwezig was, erkende graag dat de jubilerende vereniging door haar samenbinding en activiteit Bredevoort een graad van leefbaarheid heeft gegeven waarop menige gemeenschap jaloers kon zijn. De heer G. Hondorp uit Eibergen, die zowel de Gelderse bond als de federatie vertegenwoordigde, had de aangename taak om de leden D.J. Piek en A.J. te Selle, die 40 jaar actief lid van Excelsior zijn geweest, het gouden insigne met oorkonde te mogen overhandigen. Namens de Gelderse bond bood hij de vereniging een muzieknummer naar keuze aan.

De heer W. Kobus, die namens de ring het woord voerde, merkte o.m. op, dat, wanneer het echt zo is dat het leven bij veertig begint, er van Excelsior, gezien het hoge peil, dat nu reeds is bereikt, nog veel kan worden verwacht. Om de onmisbaarheid van Excelsior duidelijk te demonstreren, noemde de heer H. Eppink, sprekend namens kerkvoogdij en schoolbestuur, een feest zonder muziek een ei zonder zout: wel te eten maar niet af. Verder voerden het woord de heer A. Daniels als één der oprichters, de heer G.H. Wichers namens Bredevoorts gelang en de heer J. Wensink namens de hervormde jeugdraad.

Onder het toeziend oog van mevr. Piek en de heer Bruijel probeert de heer Veldboom de f 3.000-noot te kraken, welke even tevoren de heer Bruijel aan een trompet had ontlokt.

Voor een interessante beschouwing van het wel en wee over de afgelopen 40 jaar zorgde de secretaris H. Veldboom. Uit zijn aantekeningen bleek, dat de vereniging begon met 16 leden. Een collecte bracht f 600 op waarvan toen 16 tweedehands instrumenten zijn gekocht. Met dit sobere begin stapte Excelsior op de onderste sport van de muzikale ladder en „blies” zich in de loop der jaren omhoog tot in de afdeling Uitmuntendheid. Er gebeurde in deze periode meer. Dirigenten kwamen en gingen (zes in totaal); de zwarte pet werd geruild voor een hagelwitte en gedragen tot 1962.

De Bredevoortse gemeenschap vond het toen de tijd om „haar” korps in een prachtig uniform te steken. In datzelfde jaar werd ook het tamboerkorps opgericht. Enkele jaren daarvoor (1957) kreeg Excelsior een nieuw instrumentarium, nu niet voor f 600 maar voor f 12.000. Met een eenvoudig rekensommetje maakte de heer Veldboom de aanwezigen duidelijk dat, wanneer het korps thans op straat verschijnt, er zo’n slordige f 25.000 rond marcheert.

Tijdens de receptie kreeg Excelsior van de Gelderse bond een muzikale hulde gebracht door Advendo uit Lintelo. Bredevoorts mannenkoor zong na afloop enkele liederen. Het jubileumfeest wordt zaterdag voortgezet met een concert en een feestavond in Ons Huis.

Excelsior Bredevoort (1945)

Excelsior Bredevoort in actie

Afscheidsconcert Excelsior Bredevoort, 7 maart 2015

Laatste concert en ‘doorstart’

Op 7 maart 2015 gaf de Christelijke muziekvereniging Excelsior Bredevoort haar laatste concert. Aansluitend besloot een deel van de leden om een doorstart te maken met een muziekvereniging nieuwe stijl, onder de naam “Drum- en Muziekband Bredevoort” (DeMB). Begin 2023 werd bekend gemaakt dat de muziekverenigingen AOV uit Aalten en DeMB (Drumband En Muziekband Bredevoort) samen verder gaan als één harmonieorkest.

Op zaterdag 1 april 2023 gaven zij een fusieconcert in ’t Grachthuys in Bredevoort en werd de nieuwe naam onthuld: ‘Bredevoort Aalten Muziek Makerij’, oftewel BAMM.

Meer informatie over (de geschiedenis van) Excelsior Bredevoort is welkom!
Bronnen
29 augustus 2023
Advendo Lintelo
Muziekvereniging

Bij het dertigjarig bestaan van Advendo Lintelo publiceerde De Aaltensche Courant op 15 juli 1949 de volgende historie van de muziekvereniging:

Het was in 1919 meester W. Hillen, die de stoot gaf tot de oprichting en op 16 Juli van dat jaar aanschouwde de muziekvereniging te Lintelo het levenslicht. Twintig leden gaven zich op. Allereerst werd een passende naam gezocht en zo ontstond A.D.V.E.N.D.O. (Aangenaam Door Vereniging En Nuttig Door Oefening).

Toen kwam het voornaamste, men moest aan instrumenten zien te komen. Een collecte werd gehouden, die het respectabele bedrag van ƒ 664.— opbracht. Nu gingen de Lintelose muzikanten vol moed aan de slag onder leiding van meester Hillen. In de eerste uitvoering bleef men weliswaar steken, doch dit kon het enthousiasme voor de muziek slechts vergroten. In 1923 kreeg „Advendo” haar tweede directeur, de heer Joh. Ormel. In 1928 brak het grote ogenblik aan: „Advendo” gin naar het concours in Dinxperlo.

IJverig werd er gestudeerd en met een tweede prijs in de 4e afdeling kwam men ’s avonds terug. In 1930 werd de heer Kappert directeur. Een jaar later was het de heer D.J. Helmink uit Doetinchem, die de inmiddels weer vacante directeursplaats kwam innemen. Onder zijn leiding klom „Advendo” steeds hoger op de muzikale ladder. Talrijke prijzen werden op de diverse muziekconcoursen behaald, waarvan het hoogtepunt wel was de eerste prijs (afdeling Uitmuntendheid) in het voorjaar van 1939 op een concours te Zelhem behaald.

Toen enkele jaren daarvoor, het was in 1934, de financiën er niet zo gunstig voor stonden, werd besloten een bazar te houden. Vooral de heer R.J. van Lente heeft zich hier bijzonder voor ingespannen. Heel Lintelo hielp mee en het batig saldo, ruim ƒ 1200.— verdreef de sombere wolken. Hoezeer de Lintelose bevolking met „Advendo” meeleefde bleek, toen in 1937 een vaandel werd aangeboden.

Tijdens de oorlog

Toen in het najaar van 1939 de mobilisatie werd afgekondigd, en ook verschillende Lintelose jongens onder de wapenen werden geroepen, was het voor enige tijd met „Advendo” gedaan Ook de achterblijvers borgen hun instrumenten op, die na de terugkeer der soldaten, in 1940 pas weer werden tevoorschijn gehaald. In 1943 was het echter finaal afgelopen, toen de bezetter het Nederlandse verenigingsleven totaal onmogelijk maakte. Tijdens een repetitie werden enkele leden opgepakt. Het was vanzelfsprekend, dat het zilveren feest in alle stilte gevierd moest worden. Toch is het gevierd. Op de deel bij de fam. Veldhorst werd een ogenblik stilgestaan bij dit belangrijke feit.

Crescendo

Na de oorlog werden de repetities weer hervat onder leiding van de heer Helmink. Het corps is de inzinking, tengevolge van de oorlog, weer te boven. In Dinxperlo werden dit jaar twee eerste en een ereprijs behaald in de 1ste afdeling. Bij het volgende concours zal „Advendo” weer uitkomen in de afdeling Uitmuntendheid. Het corps telt op ’t ogenblik 29 leden. Alle concoursen die werden uitgeschreven door de Chr. Bond van Fanfare- en Harmoniecorpsen werden door „Advendo” bezocht. Sedert de oprichting is de heer G.J. Gussinklo „Claus” erelid, de heer R. J. van Lente sinds 1934 ere-voorzitter.

Avondfeest

Woensdagavond werd in het bos van de heer G.J. Gussinklo „Claus” het jubileumfeest gehouden. De heer R. J. van Lente, ere-voorzitter, sprak het openingswoord. Spreker wees in ’t bijzonder op de taak van de muziek bij de verheerlijking van Gods Naam. De heer A.J. Navis, „Zandbulten’, oud-secretaris, vertelde op komische wijze van het wel en wee van „Advendo” in deze dertig jaren. Hierna liet de muziekvereniging horen waartoe ze in staat waren. Correct werden enkele nummers ten beste gegeven.

De hoofdschotel van de avond werd gevormd door het toneelstuk „Een zwerver kwam”, opgevoerd door leden van de Chr. Oranjevereniging Barlo. Het stuk werd voortreffelijk voor het voetlicht gebracht, waarbij vooral het beheerste spel van de hoofdrolvertolker (S. de Kok) opviel. De aanwezigen hebben op deze mooie zomeravond te midden van een prachtige natuur, ten zeerste kunnen genieten. Vermeldenswaard is nog dat de geluidsinstallatie en de verlichting op keurige wijze was verzorgd.

Een foto uit het prille begin

Aaltensche Courant 11 juli 1939
Bron
- Delpher
29 augustus 2023
Diny en Wim
Zangduo
Diny Jansen-Kempers (1940) en Wim Scholten (1936) uit Bredevoort vormden vanaf 1955 het zangduo Diny en Wim. Het tweetal kende elkaar van de jeugdvereniging. Scholten speelde gitaar, zong en schreef de liedjes.

Diny was 18 jaar toen het duo Diny en Wim werd ontdekt door Johnny Hoes, destijds de man van de lichte muziek. Snel daarna stond het duo in de studio van Phonogram in Hilversum. Er kwamen twee singles, een Nederlandstalige en één in Achterhoeks dialect, wat destijds al hun voorkeur had.

Na vier jaar ging het duo uit elkaar, om eind jaren 70 de draad weer op te pakken. Vanaf dat moment nam het koppel de ene na de andere plaat op. Ook Diny schreef toen liedjes in het dialect. Het door hen gezongen lied, “A’j plat kõnt praoten mo’j ’t neet laoten”, werd wekelijks gedraaid in het dialectprogramma van Arie Ribbers voor Omroep Gelderland.

Begin jaren 80 werd het duo Diny en Wim opnieuw ontdekt, ditmaal door platenlabel Ivory Tower. Meteen werd een langspeelplaat gemaakt met 12 zelfgeschreven Achterhoekse liedjes. Tussen 1983 en 1993 maakten Dini en Wim drie LP’s en een CD. Ook werkte men mee aan vijf LP’s in de serie “Achterhoek Plat” en diverse verzamel-LP’s. Ook werd in die tijd nog een single op de markt gebracht van het liedje: “A’j plat könt praoten mo’j ’t neer laoten”.

Wegens gezondheidsproblemen van Wim Scholten stopte het duo in 1993 definitief. Dirkjan Jansen, de zoon van Diny, nam daarna korte tijd de plaats in van Wim Scholten. Vanaf 2007 was Diny actief als koorleidster van twee smartlappenkoren, de Aladna’s uit Aalten en Het Dinxpers Smartlappenkoor.

Diny Jansen is op 27 september 2017 op 76-jarige leeftijd overleden in Aalten. Ze was zeker 60 jaar actief in de muziek.

Discografie

Singles 7″:

“Vaarwel mijn zeeman / Marianne” (1959)

“Duuzende sterren / De tralala-polka” (1959)

“A’j plat kõnt praoten mo’j ’t neet laoten” (198?)

LP’s samen met anderen:

“Duuzende sterren” (1983?)

“Achterhoek plat 1” (19??)

“Achterhoek plat 2” (19??)

“Achterhoek plat 3” (19??)

“Achterhoek plat 4” (1983?)

“Achterhoek plat 5” (19??)

CD:

“Diny en Wim (?)” (1993)

CD samen met anderen:

“20 liedjes in het Gelders” (2000)
Wie heeft er meer informatie over het duo Diny en Wim? Ook zijn wij benieuwd naar informatie over andere Oud-Aaltense artiesten, vooral als zij in de streektaal optraden.
Bronnen
22 augustus 2023
De Heikneuters
Cabaretgezelschap

Het kleinkunstensemble ‘De Heikneuters’ uit Aalten verzorgde avondvullende programma’s met liedjes, humoristische sketches, voordrachten, pantomime en parodieën, deels in dialect. Het gezelschap trad succesvol op vanaf de late jaren vijftig tot aan de jaren tachtig van de vorige eeuw.

De Heikneuters genoten niet alleen in Aalten bekendheid. Men trad tot ver in de regio op zoals in Holten, Oosterbeek, Vaassen en Apeldoorn. De groep bestond in de jaren vijftig oorspronkelijk uit vijf personen. In de jaren zestig telde de groep nog vier personen.

Op de foto rechts staan afgebeeld: Wolter Jetten, Karel Peter, Tonnie Jetten en Annie Meijboom-Peter. Karel Peter had in later jaren een snackbar aan het begin van de Landstraat.

De Heikneuters traden jaarlijks op in het Feestgebouw en verzorgden vele jaren met veel succes de jaarlijkse ‘Bonte Avond’ van voetbalclub AZSV. Vele dagen voor de uitvoering van deze avond waren de kaarten al uitverkocht.

Dagblad Tubantia, 29 oktober 1962

Rechts op de foto staan Karel Peter en Annie Meijboom-Peter (broer en zus).

Wie heeft er meer informatie over De Heikneuters? Ook zijn wij benieuwd naar informatie over andere Oud-Aaltense artiesten, vooral als zij in de streektaal optraden.
Bronnen
21 augustus 2023
Johannes de Gladstrieker

Conferencier

Onder deze naam trad Johan Bennink uit Aalten decennia geleden op als conferencier. Tegenwoordig zouden ze hem wellicht een ‘stand-up comedian’ noemen. Zijn artiestennaam was een verwijzing naar zijn eigenlijke beroep: stukadoor.

Een bezoeker van onze Facebook pagina wist te melden:

Johan Bennink kwam regelmaotig zien auto laoten wassen in de wasstraote be-j Kempers. De meeste auto’s kreggen un goeie beurte, sommige auto’s hadden extra aandacht neudig. Zien auto veel altied onder den letsten cattegorie. Johan had een groot uutgevallen goldkleurigen Fiat sedan den nogal deur de vering hing vanwaege zien inhold. Hee gebroeken um veur zien wark as stukadoor. E-j könt ow waarschijnluk wal veursteln dat d’r duftige kladden drek van de bouwplaatse an en onder de wagen können zitten. Veur mien, as jonge, was dat altied weer un uutdaging um ziene wagen d’r weer mooi uut te laoten zeen as Johan de garage uut rae. An ut interieur könne we-j neet völle eer behaaln. Dat hoovn dan ok neet. Pikkepakke vol met un trepken, gereedschap, ovveralls en allerlei emmers met spul wat hee dan in de waeke op muurn of plafonds strek. Hee zei dan altied: “Laot dat maor an mien, ut is mien eigen schuurken”

Achterhoek Plat

Op Youtube vonden we een opname van Johannes de Gladstrieker uit de bekende serie ‘Achterhoek Plat’:

Wie heeft er meer informatie over Johan Bennink alias Johannes de Gladstrieker? Ook zijn wij benieuwd naar informatie over andere Oud-Aaltense artiesten, vooral als zij in de streektaal optraden.

21 augustus 2023
Jongerencentrum Fam Che
Dijkstraat 8a, Aalten
Foto: FB-pagina ‘Aaltense popcultuur in de jaren 60&70’

Dit jongerencentrum was gevestigd in het RK Parochiecentrum, de voormalige RK Modevakschool.

Kenmerken

Kadastraal nr. I-11429
Functie Jongerencentrum
Bouwjaar
Sloop onbekend

Bron

FB-pagina ‘Aaltense popcultuur in de jaren 60&70’
31 mei 2023
Discobar De Loods
Lichtenvoordsestraatweg 98, Barlo
Voormalige landbouwloods, een filiaal van de Coöperatieve Landbouw Vereniging. Verschillende buurtschappen hadden zo’n filiaal. Begin jaren 70 begon het als discobar ‘Fly In’ en vanaf 1975 discobar ‘De Loods’.

Nieuwe Winterswijksche Courant, 22 november 1974

Nieuwe Winterswijksche Courant, 13 december 1974

Archieven

Adresboek 1934

Barlo 74

Filiaal Coöp. Landbouwver.

Adresboek 1967

Barlo 74 > Lichtenvoordsestraatweg 80

Goederenloods
Kenmerken

Kadastraal nr. N-629
Functie Landbouwloods,
Jongerencentrum
Bouwjaar 1950
Monument nee

Bronnen

Adresboek Aalten (1934 & 1967)

deloodsbarlo.nl

Delpher

Kadaster

Kadastrale kaart

Graafschapbode, 4 juni 1920
6 mei 2023
Et in Terra
Koppelstraat 6, Bredevoort
Jongelui voor het huis ‘Et in Terra’, ca. 1970

Voormalige jongerenclub aan de Koppelstraat 6 in Bredevoort.

De Facebookpagina ‘Aaltense popcultuur in de jaren 60&70’ meldt het volgende over ‘Et in Terra’:
Kenmerken

Kadastraal nr. B-525
Functie Jongerenclub
Oprichting 1970
Sluiting ca. 1974

Bronnen

FB-pagina ‘Aaltense popcultuur in de jaren 60&70’
6 mei 2023