Het gebouw ligt aan de noordelijke zijde van de Bredevoortsestraatweg en dateert in oorsprong uit het laatste kwart van de 19de eeuw. Het werd destijds als bedrijfsgebouw opgericht.
In 1926 is het pand door architecten H.J. te Brake en G.J. te Brake uit Aalten verbouwd tot winkel-woonhuis, in opdracht van de heer R. Wagterveld. De voorgevel bleef tijdens deze verbouwing nagenoeg ongewijzigd.
Het gebouw is beeldbepalend binnen dit gedeelte van de Bredevoortsestraatweg door de grote hoofdvorm en zijn markante topgevel met karakteristieke detaillering in sobere neorenaissance stijl. Bovendien geeft het een goed beeld van de ontwikkeling van de “bewinkeling” van de dorpskern.
Kerkorgelfabriek
Op 27 februari 1917 werd in Aalten de v.o.f. Kerkorgelfabriek N.A. van den Berg opgericht, met als vennoten Nicolaas Alexander van den Berg (Zwijndrecht, 1884) en de Aaltense fabrikanten J.W.J. Driessen en Willem te Gussinklo jr.
Men bouwde en leverde kerkorgels door heel Nederland. Maar ook voor eenvoudiger werkzaamheden, zoals het stemmen en repareren van orgels en piano’s kon men bij Van den Berg terecht.
Fusie
In de Aaltensche Courant van 4 oktober 1921 werd aangekondigd dat Van den Berg uit de vennootschap was getreden en dat de Aaltense Kerkorgelfabriek per 1 oktober van dat jaar was gefuseerd met de firma J.J. Elbertse & Co. te Utrecht. De nieuwe onderneming ging verder onder de naam “Vereenigde Kerkorgelfabrieken“, met Aalten als hoofdvestiging.
Na zijn uittreding adverteerde Van den Berg nog enige tijd als zelfstandig orgelmaker. Zijn huisnummer was toen C441, tegenwoordig is dat Patrimoniumstraat 6 te Aalten. Later vertrok hij naar Rotterdam, waar hij in 1931 op 47-jarige leeftijd overleed.
J.J. Elbertse
Orgelmaker Johannes Josephus Elbertse woonde begin 20-jaren aan de Polstraat, nummer 26 in Aalten. In 1910 was hij te Utrecht getrouwd met een Winterswijkse. Wie weet is de samenwerking als volgt ontstaan: als Elbertse en zijn vrouw vanuit Utrecht naar zijn schoonfamilie in Winterswijk reisde, is het zeer aannemelijk dat de reis door Aalten voerde. De kerkorgelfabriek van Nicolaas van den Berg lag dan aan de route. Uiteraard zou dat zijn interesse hebben gewekt en het ligt voor de hand dat hij naar binnen zou gaan en kennis maakte met Van den Berg, uiteindelijk resulterende in een samenwerking en fusie. Op 1 juli 1922 vertrok het gezin Elbertse naar Utrecht.
Blijkens een krantenbericht is de kerkorgelfabriek begin 1926 uit Aalten verdwenen. Tegenwoordig vinden we op het voormalige adres van de orgelfabriek aan de Bredevoortsestraat Jurist Wevers en Royal Cards – Pokémon Kaarten.
Orgels
Enkele kerkorgels die door de Aaltense orgelfabriek zijn gebouwd:
Wasserij De Slinge was een textielwasserij in ’t Dal, de tegenwoordige Willemstraat. Begin 20e eeuw was hier de pijp- en knopenfabriek van Willem te Gussinklo (‘Piepkes Willem’) gevestigd. Deze fabriek verhuisde in 1924 naar Bredevoort en ging daar verder onder de naam Dutch Button Works (DBW).
Op 4 december 1932 werd de chef-gemeenteveldwachter te Aalten, de heer Wijnants, gewaarschuwd dat er een diefstal had plaatsgevonden uit het kantoor van de wasserij. De buit bestond uit een kistje sigaren en enige halve markstukken. De dader werd opgepakt en veroordeeld.
In 1988 werd Wasserij De Slinge overgenomen door de Lamme Groep. Het complex is inmiddels afgebroken en heeft plaats gemaakt voor woningbouw.
Het perceel dat tegenwoordig het adres Landstraat 8 heeft, was tot omstreeks 1960 onbebouwd en behoorde bij het adres Kerkstraat 12. Toen kocht Delleman, eigenaar van drukkerij en uitgeverij “De Graafschap” het deel van het perceel aan de Landstraat en liet er een woon-winkelpand bouwen. Daarin vestigde hij Kunsthandel “De Graafschap”.
Er heeft ook platenzaak in gezeten, genaamd “Studio 71”. Later was hier jarenlang eetcafé Jan & Janny gevestigd, later “Heuvelland”.
Tegenwoordig is dit het adres van Juwelier-Goudsmid Van Eerden, in het nieuwbouwcomplex Hof van Leerink.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1877
I-2644
Johannes Leerink, koopman & manufacturier
97 m² tuin
1896
I-4699
Johannes Leerink, koopman & manufacturier
467 m² huis & erf
1904
I-5111
Johannes Leerink, koopman & manufacturier
471 m² huis & erf
1934
I-6634
Harmen Jan Gerhard Leerink, winkelier in manufacturen
460 m² huis & erf
1937
I-6936
Harmen Jan Gerhard Leerink, winkelier in manufacturen
Vroeger was hier onder andere de firma Velthuis gevestigd met een zaak in woningstoffering. Later verhuisde de ABN AMRO bank van de Markt naar dit pand. Tegenwoordig zit hier sportschool GetFit35 en een geldautomaat van Geldmaat.
Op bovenstaande foto droeg het pand de huisnummers 3 en 5, zie ook de uitsnede rechts (klik om te vergroten). In 1981 werd tijdens een verbouwing van het pand een kelder uit de 12e eeuw ontdekt. Tegenwoordig is dit het adres van Angelique Womens Wear.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
I-1085
Bernardus Hendricus Becking, winkelier
300 m² huis & erf
1845
I-1085
Hendrik Jan Becking, arbeider
300 m² huis & erf
1881
I-3666
Johan Gerhard Becking, winkelier
470 m² huis, schuur & erf
1885
I-3666
Bernardus Hendrikus Becking, winkelier
470 m² huis, schuur & erf (dj. 1923: verkoop)
1923
I-3666
Martinus Johannes Arentsen, rijwielhandelaar
470 m² huis, garage, erf
1939
I-6997
Martinus Johannes Arentsen, rijwielhandelaar
1.210 m² huis, garage, werkplaats & tuin
1952
I-7742
Jan Hendrik Arentsen, manufacturier
670 m² winkelhuis, schuur, tuin (dj. 1965: verkoop)
1976
I-9181
“Elka B.V.” te Winterswijk
637 m² winkelhuis (dj. 1981: verkoop)
1981
I-9181
Wilhelm Franciscus Marco Welkamp, schoenhersteller
Bredevoortsestraatweg 31 rond 1971, toen de kruidenierszaak van Jansen al gesloten was.
In de eerste helft van de negentiende eeuw stond op de hoek van de Bredevoortsestraatweg en de Prinsenstraat — destijds Achterstraat genoemd — een woning waarin de familie Lohuis woonde. Zij verhuurden daarin twee kamers als zelfstandige wooneenheden.
Rond 1854 verkochten zij het huis aan Bernardus Hendrikus Vaags en emigreerde de familie Lohuis naar Amerika. Vaags verbouwde het pand en opende er een kruidenierswinkel, die later door opeenvolgende generaties Vaags werd voortgezet. Begin jaren zestig kwam het pand in eigendom van Marinus Jansen, die er eveneens een kruidenierswinkel dreef.
Na de sluiting van de winkel van Jansen deed het gebouw nog korte tijd dienst als postkantoor. Begin jaren zeventig werd het gesloopt. Op deze locatie verrees vervolgens het pand waarin Modehuis Markerink-Bentsink zich vestigde, dat meer ruimte liet voor de straat. Tegenwoordig heeft dit gebouw een woonbestemming.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
I-1029 I-1030 I-1031
Wed. Jan Hendrik Lohuis, landbouwer
171 m² huis & erf 22 m² huis 16 m² huis
1856
I-1974
Bernardus Hendrikus Vaags, timmerman
209 m² huis & erf
1880
I-3616
Bernardus Hendrikus Vaags, timmerman
222 m² huis & erf
1897
I-4655
Bernardus Vaags e.c., winkelier
487 m² huis & erf
1927
I-4655
Pieter Vaags e.c., winkelier
487 m² huis & erf
1964
I-8946
Marinus Jansen, filiaalchef
358 m² winkel, woonhuis & erf
1973
I-10239
Jan Markerink, bouwkundig opzichter
283 m² schuur & erf
1981
I-10948
½ L.A. van der Kooi, detaillist ½ B. Markerink, detailliste
Fragment kadastrale kaart, 1855 (perceel I-1974)Kruidenier VaagsM. Jansen (foto: coll. EHDC)Sloop, ca. 1973Lege plek, ca. 1975Markerink-BentsinkAaltensche Courant, 7 april 1900De Graafschapper, 12 maart 1948
Dijkstraat 58 (foto: G. Schreurs, 2024)Dijkstraat 60 (foto: G. Schreurs, 2024)J.W.Th. Vosman Manufacturen, 28 februari 1918Arnhemsche Courant, 3 juni 1935Aaltensche Courant, 20 december 1946
‘G.W. Westendorp & Zoon, Grossiers in Rijwielen en Onderdeelen, Import – Export’ staat nog steeds op de gevel van dit pand. Onder de merknaam ‘Westa’ monteerde het bedrijf zelf fietsen waarbij de frames in de jaren ’70 betrokken werden bij Van Raam dat destijds ook in Aalten zat (nu in Varsseveld).
Het forse voormalige bedrijfspand werd gebouwd in 1923 in behouden traditionele baksteenarchitectuur. Aan het eind van WO2 deed dit pand tijdelijk dienst als noodziekenhuis.
Na het beëindigen van het bedrijf is het pand in 1993 verbouwd tot appartementen. Tijdens deze renovatie zijn het oorspronkelijke exterieur en de hoofdvorm van het gebouw zoveel mogelijk gerespecteerd.
Hoewel de invullingen van de vensters en ingangen vernieuwd zijn heeft het pand zijn authentieke karakter niet verloren. Het uit de bouwtijd daterende tableau met in stucwerk uitgevoerde bedrijfsnaam herinnert, samen met de intacte hoofdvorm van het gebouw, nog duidelijk aan de oorspronkelijke functie van het pand. Hierdoor, maar ook door de wat terugliggende en vrijstaande ligging, neemt het gebouw een zeer beeldbepalende positie in binnen dit gedeelte van de Lichtenvoordsestraatweg.
“Weer gaat een brokje oudheid uit Aalten verdwijnen. – Pand No. 43 aan de Hoogestraat te Aalten wordt gesloopt. Men is er reeds druk mee bezig, waardoor weer één der oudste huizen uit ons dorp gaat verdwijnen. Het huis, vroeger bewoond door twee en zelfs drie gezinnen, had de Oud-Saksische bouwtrant met aan den voorkant de „end-deure” en de kleine ruitjes enz. Sedert eenige jaren was het onbewoonbaar verklaard, waardoor het sindsdien geleidelijk in een vervallen toestand geraakte, getuige bovenstaande teekening. Het cachet der Hoogestraat, die de laatste jaren op talrijke verbeteringen kan bogen, zal door deze afbraak dan ook ongetwijfeld weer verfraaid worden.”
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1832
I-1322 I-1323
Lammert Lurvink Peter Hurkes, winkelier te Rotterdam
Op 9 augustus 1971 bericht de Nieuwe Winterswijksche Courant het volgende:
Wijkamp N.V. te Aalten sluit weverij
Aan het personeel van de afdeling weverij van de textielfabriek Wijkamp NV te Aalten is vrijdagmorgen ontslag aangezegd. Het betreft hier zeven personen, die het slachtoffer zijn geworden van de sluiting van deze afdeling van het bedrijf. De confectie- en handelsafdelingen zullen op de oude voet worden voortgezet.
Als reden van de sluiting van de weverij, werd opgegeven dat deze afdeling de laatste jaren onrendabel draaide, als gevolg van de steeds stijgende lonen met de daaraan verbonden sociale lasten, waardoor de productiekosten zo hoog werden dat het niet meer verantwoord was de weverij te handhaven.
Bovendien mislukten pogingen om het drie-ploegenstelsel in te voeren, waardoor weer winstgevend zou kunnen worden gewerkt. Hiervoor kon echter niet genoeg personeel worden aangetrokken. Het produktie-pakket van de weverij is ondergebracht bij een Duitse weverij.
De ontslagaanvrage is bij het Gewestelijk Arbeidsbureau aangevraagd, terwijl de vakbonden van de genomen maatregel op de hoogte zijn gesteld. De ontslagen werknemers kunnen, wanneer zij dat willen, bij een andere firma gaan werken, die bereid is hen in dienst te nemen.
Voorheen Koala Tricotagefabriek, fabrikant van ondergoed.
Het Algemeen Dagblad schrijft op 15 maart 1989:
VAN JANSEN & TILANUS NAAR KOALA BODY FASHION
Koala Body Fashion is de nieuwe naam van de fabrikant van het onder- en nachtmodemerk Jansen & Tilanus. Deze werkmaatschappij van de Textielgroep Twente heeft een aandeel van 10 procent in de Nederlandse markt. Koala — voorheen Koala Tricotagefabriek — hoopt met de naamsverandering de stijgende lijn van het bedrijf voort te zetten.
In 1987 steeg de winst met 10 procent ten opzichte van het vorige jaar. Hoewel algemeen directeur H. ter Balkt niet verwacht dat dit percentage in 1988 ook is behaald, is er opnieuw sprake van een behoorlijke groei. Als belangrijkste voorwaarde daarvoor noemt hij het zo snel mogelijk reageren op de wensen van de consument.
Doordat nacht- en ondergoed de laatste jaren steeds meer een wezenlijk onderdeel van de mode wordt, is het onderhevig aan nieuwe trends, rages en ontwikkelingen. „Een toenemend deel van de omzet wordt bepaald door produkten die een half jaar tevoren nog niet bestonden. In zo’n situatie kun je niet met lange levertijden werken”, aldus Ter Balkt.
Koala Body Fashion stort, ter ere van het 70-jarig bestaan, als eerste bedrijf in Nederland ƒ1000 in een door de Hogeschool Enschede gesticht fonds. Dit fonds moet in de toekomst internationale uitwisseling van docenten en studenten in het vakgebied textiel mogelijk maken. Een zelfde bedrag stelt Koala beschikbaar voor de beste afstudeeropdracht van de Hogere Technische School voor de Konfektie Industrie in Amsterdam.
En het Parool schreef op 1 september 1995:
Textielbedrijf gaat naar Azië
Textielgroep Twenthe gaat zijn confectie-activiteiten naar Zuidoost-Azië verplaatsen. Mogelijk verdwijnen in de loop van het jaar ook andere activiteiten uit Nederland. Vanwege aanhoudende verliezen worden verdere reorganisaties niet uitgesloten. In de eerste helft van dit jaar leed de textielgroep een verlies van 4,5 miljoen gulden.
Bij Koala Body Fashion in Aalten werken zeventig mensen. Het confectie-atelier is de belangrijkste veroorzaker van de aanhoudende verliezen.
Volgens een verklaring van het bedrijf is verplaatsing onvermijdelijk vanuit het oogpunt de kostprijs te verlagen en de flexibiliteit op te voeren. Gestreefd wordt naar een nieuwe lokatie in Zuidoost-Azië.
Voor de veertig personeelsleden die zullen worden ontslagen is een sociaal plan opgesteld. In Aalten blijven ongeveer dertig mensen over. Zij houden zich bezig met de fabricage van zeer modegevoelige produkten, waarbij een korte levertijd nodig is.
Op de hoek van de Bodendijk en de Huygensstraat in Aalten-Zuid opende begin jaren zestig de SPAR-supermarkt van Jan Herman Heezen. Later werd de winkel voortgezet door Johan en Stien Heezen.
Eind jaren zeventig verhuisde de supermarkt naar een nieuw en groter pand aan de overkant van de Bodendijk. In het oorspronkelijke pand vestigden zich daarna verschillende andere winkels, waaronder Pol Marktshop, Zeeman Textiel, drogisterij Schlecker en een beddenzaak.
Eind 2025 werd bekend dat de inmiddels leegstaande winkel wordt omgebouwd tot drie appartementen.
Deze website gebruikt cookies voor een optimale ervaring en analyse van bezoekgegevens. Ga je hiermee akkoord? Zonder toestemming werken sommige onderdelen van de site mogelijk minder goed.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
