In het begin van de 19e eeuw, tijdens de Franse overheersing, werd in Nederland een grootschalige administratieve hervorming doorgevoerd. Een van de belangrijkste veranderingen was de invoering van het Régistre Civique, een burgerregister waarin stemgerechtigde mannen werden opgenomen.
Het Régistre Civique werd ingevoerd onder het bewind van Napoleon Bonaparte, die Nederland in 1810 bij het Franse Keizerrijk inlijfde. Het doel van deze registratie was om een overzicht te krijgen van burgers die stemrecht hadden en in aanmerking kwamen voor publieke functies.
Wie werd geregistreerd?
Het register bevatte namen van mannen die:
Minimaal 21 jaar oud waren;
Niet afhankelijk waren van openbare liefdadigheid;
In het bezit waren van voldoende eigendom of inkomen.
Voor veel inwoners van Aalten en Bredevoort betekende dit dat alleen de meer welgestelde boeren, handelaars en ambachtslieden werden geregistreerd. Dagloners en kleine boeren vielen buiten de registratie.
Van Régistre Civique naar bevolkingsregister
De invoering van het Régistre Civique was een van de eerste stappen naar een meer bureaucratische overheidsstructuur in Nederland. Na het vertrek van de Fransen in 1813 bleef de behoefte aan administratieve registratie bestaan. Het Régistre Civique werd uiteindelijk vervangen door het bevolkingsregister, dat een vollediger overzicht bood van alle inwoners, ongeacht hun sociale status.
Historische waarde en genealogisch onderzoek
Tegenwoordig zijn de gegevens uit het Régistre Civique een waardevolle bron voor genealogisch onderzoek. Afbeeldingen (scans) en een index (transcriptie) van het register van Aalten zijn beschikbaar op Genealogiedomein.nl. Van veel personen die in het register zijn opgenomen, wordt tevens het adres (huisnummer) vermeld, zodat we weten waar zij destijds woonden.
Let op: het Régistre Civique van Aalten (en waarschijnlijk ook van andere plaatsen) bevat diverse onjuistheden. Vooral geboortedata en doopdata van personen die niet in Aalten zijn geboren of gedoopt, zijn vaak onnauwkeurig of zelfs fout.
Dit boerderijtje lag oorspronkelijk aan de Trompstraat, die vanaf de Adm. de Ruyterstraat vroeger via een spoorwegovergang doorliep tot waar nu de Nijverheidsweg is. Na afsluiting van die overgang kreeg het huis een adres aan de Nijverheidsweg. Na jaren van leegstand werd het in 2017 gesloopt om plaats te maken voor enkele bedrijfsgebouwen.
Tot het einde van de 19e eeuw werd op veel doorgaande wegen in de Achterhoek tol geheven. Reizigers, handelslieden en boeren moesten betalen om bepaalde routes te mogen gebruiken. De opbrengsten hiervan werden gebruikt voor het onderhoud van wegen en bruggen. In Aalten stonden meerdere tolhuizen, waar de tolgaarder woonde. Naast het innen van tol had hij vaak een ander beroep, zoals landbouwer.
Hieronder volgt een overzicht van de bij ons bekende tolhuizen in Aalten. Dit overzicht is vermoedelijk niet volledig.
Klompenfabriek BADA, foto ontvangen van P. Rhebergen
Dit was de klompenfabriek van B.A. Duenk, Aalten (BADA). Later heeft hier jarenlang Klumpenhouwer Woninginrichting gezeten. Tegenwoordig is de firma Toebes Machines hier gevestigd.
Voordat Drukkerij De Graafschap zich begin jaren dertig van de vorige eeuw aan de Geurdenstraat vestigde – destijds nog bij de Varsseveldsestraat gerekend – zat het bedrijf aan de Landstraat, nummer 25.
Na de drukkerij was hier jarenlang Keukencentrum De Graafschap gevestigd. Dit bedrijf verhuisde omstreeks 2006 naar ’t Boske. Tegenwoordig staat hier aan de Geurdenstraat appartementencomplex ‘De Hooge Grindte’.
In de jaren 80 van de vorige eeuw was ‘De ‘Malle Jan’, dé uitgaansgelegenheid bij uitstek in Aalten. Vele oudere jongeren herinneren zich nog de verlichte dansvloer, de draaiende lampen, de pijpjes Grolsch en de DJ achter de draaitafel die de avond vulde met alle disco-, en rock classics uit die tijd en ervoor zorgde dat de dansvloer elke minuut gevuld was.
Deze website gebruikt cookies voor een optimale ervaring en analyse van bezoekgegevens. Ga je hiermee akkoord? Zonder toestemming werken sommige onderdelen van de site mogelijk minder goed.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.