In de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw ontstonden in Nederland, met name op het platteland, zogenaamde diepvrieskluizen. Dit waren voorzieningen, vaak op coöperatieve basis opgezet, waar bewoners van dorpen of buurtschappen een of meerdere laden konden huren om voedsel in te vriezen.
De diepvrieskluizen boden uitkomst in een tijd waarin de meeste huishoudens nog geen eigen diepvriezer hadden. Vooral zelfgeteelde groenten en fruit, of vlees van huisslachtingen, werden er opgeslagen.
In 1962 telde Nederland ongeveer 700 van deze diepvrieskluizen. Het gebruik ervan nam echter snel af in de jaren 70, toen de diepvriezer gemeengoed werd in huishoudens.
Diepvrieskluis van Ten Have, Haartsestraat, ca. 1969 (foto: L. Lievers)
Locaties
Ook in de gemeente Aalten waren diepvrieskluizen. Enkele bekende (voorlopige lijst, april 2025):
Aalten, Haartsestraat 1/1: Onder het pand van de familie Ten Have bevond zich een diepvrieskluis. Het pand is rond 2003 afgebroken.
Heeft u aanvullingen, correcties op deze lijst of foto’s van (verdwenen) diepvrieskluizen in Aalten? Weet u of er nog iets van bewaard is gebleven? Laat het ons weten!
Krantenberichten
Dagblad Tubantia, 21 januari 1958Zutphens Dagblad, 8 februari 1958
Dagblad Tubantia, 9 december 1959Dagblad Tubantia, 19 april 1963
Dagblad Tubantia, 11 februari 1966
Diepvrieskluis van Onnink in Barlo, ca. 1969 (foto: willempie133)
Het pand aan de Meidoornstraat 1 in Aalten werd begin jaren zestig gebouwd en deed enkele jaren dienst als Spar-buurtsuper, gerund door het echtpaar Willink, dat eerder een Centra-supermarkt had aan de Lichtenvoordsestraatweg.
Daarna was het pand in gebruik als kantoor van de ‘Onderlinge Ziekteverzekering’ (OZV), die later opging in de GOV in Velp (niet te verwarren met de OWM). Tegenwoordig heeft het pand een woonfunctie.
De Veewaag aan de Stationsstraat in Aalten (1974?)
Naast het treinstation van Aalten, schuin tegenover Hotel De Besker, stond tot halverwege de jaren ’60 of zelfs ’70 (?) een veewaag. De veewaag was een onderdeel van de Coöp. Landbouwvereniging en diende voor de keuring en het wegen van vee dat bestemd was voor de slacht.
Na de keuring werd het vee over de weg of per spoor naar de eindbestemming vervoerd. Die bestemming kon overigens zeer dichtbij zijn, namelijk het gemeentelijk slachthuis (later KSA) aan de overkant van de spoorlijn.
Eigenaren
Overzicht is niet volledig.
Jaar
Perceel
Eigenaar
Omschrijving
1910
I-4956
Geldersch Overijsselsche Locaal Spoorwegmij.
4.765 m² veewaag en spoorweg
1911
I-5420
Geldersch Overijsselsche Locaal Spoorwegmij.
48 m² veewaag
1921
I-5420
Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij
48 m² veewaag
1938
I-5420
N.V. Nederlandse Spoorwegen
48 m² veewaag
1957
I-8103
N.V. Nederlandse Spoorwegen
5.033 m² spoorlijn, loodsen, veewaag
1963
I-8954
N.V. Nederlandse Spoorwegen
24.340 m² station, pakhuis, loodsen, veewaag, spoorweg
Krantenberichten
Aaltensche Courant, 27 juni 1908Aaltensche Courant, 18 september 1917Zutphensche Courant, 4 december 1923
De Graafschapbode, 30 oktober 1925Aaltensche Courant, 19 november 1937Aaltensche Courant, 14 februari 1947Dagblad Tubantia, 23 juni 1950
Stationsomgeving Aalten, met de Veewaag nog net zichtbaar, rechts van het midden, achter de bomenFragment kadastrale kaart, 1911 (perceel I-5420)Fragment kadastrale kaart, 1957 (perceel I-5420)
De Coöperatieve Werktuigen Vereniging (CWV) Barlo is opgericht in 1948 door een aantal boeren. Eerst met het doel van gezamenlijke inkoop en gebruik van landbouwmachines, later uitgegroeid tot een geheel zelfstandig opererend bedrijf en in de jaren 70 uitgebreid met grondwerk en drainage.
Tegenwoordig is CWV Barlo BV een loonbedrijf actief op diverse werkgebieden. Zij verrichten landbouwloonwerk, mesttransport, grondverzet, cultuurtechnisch werk, bestrating, riolering, groenaanleg/onderhoud, sloopwerk, zandwegenonderhoud, machineverhuur en landbouwmechanisatie.
Dansstudio Vieberink was al in 1937 een begrip in de Achterhoek. Het begon allemaal met Theo Vieberink sr. en Annie Bennink op ‘Huize De Wildt‘ in Gendringen. Vanuit deze locatie werd ook in veel omliggende plaatsen dansles gegeven.
Om gezondheidsredenen verbleef de familie Vieberink vier jaar in Canada. In 1957 vestigden zij zich definitief in Aalten, op het adres Markt 14, wat tegenwoordig deel uitmaakt van het Nationaal Onderduikmuseum. Hier woonde de familie en werden privélessen verzorgd. Daarnaast werden door de hele Achterhoek danslessen gegeven in gehuurde zalen op diverse locaties.
Met hulp van hun zonen en dochter werden later dansscholen opgericht in Doetinchem, Drachten, Zutphen, en later ook in Zevenaar (ViDa Studio’s).
In 1965 kocht de familie een stuk grond aan de Bredevoortsestraatweg in Aalten, de huidige locatie van de dansstudio. Hier werd een zaal met een kleine bar gebouwd, en in 1969 werd het gebouw aan de voorkant uitgebreid.
Theo Vieberink sr. overleed in 1972. Annie Vieberink gaf nog danslessen tot twee jaar voor haar overlijden in 1998. Inmiddels had hun dochter, Marianne Veldkamp-Vieberink, die al jaren danslessen gaf op locaties in de Achterhoek, samen met haar man Hans de dansstudio in Aalten overgenomen.
Na 1998 werd de dansstudio aanzienlijk uitgebreid, met een extra zaal, een nieuwe entree, toiletten en een woonhuis. Vanaf die tijd werken ook hun kinderen, Mike en Audrey, als gediplomeerd dansleraar in de dansstudio.
Dit bedrijfsgebouw ligt buiten de bebouwde kom tussen Aalten en IJzerlo. Het was een filiaal van de Coöperatieve Landbouw Vereniging. Verschillende buurtschappen hadden zo’n filiaal. Het gebouw dateert uit de dertiger jaren uit de vorige eeuw.
Het gebouw heeft een in hoofdzaak rechthoekige plattegrond, één bouwlaag en een zadeldak dat evenwijdig loopt met de voorgevel en is gedekt met blauwgesmoorde pannen. De gevels zijn in roodbruine baksteen opgetrokken. Aan de voorzijde (lengtegevel) bevindt zich een talud met daarlangs drie brede in gangen. Het talud is voorzien van een luifel. Rechts en in de kopgevel enkele hoog liggende vensters met ramen met roedenverdeling. Weliswaar onderging het gebouw enkele wijzigingen, maar het authentieke karakter is goed herkenbaar gebleven. Waardevol historisch relict, met belangrijke beeldwaarde.
Het achterste gedeelte is later bijgebouwd, midden vijftiger jaren, en heeft een vorm van een kapschuur.
Op de hoek van Plein Zuid en de Industriestraat staat sinds 2022 het nieuwe pand van de Onderlinge Waarborgmaatschappij (OWM) Achterhoek. Daarvoor stond er een villa met aanbouw die dienst deed als kantoor voor o.a. Magis Marktonderzoek en de stichting ‘Vrij Zijn’.
Houthandel Te Paske
De villa was eind 19e eeuw gebouwd en kreeg in 1934 als adres Dijkstraat 64. Later werd het Plein Zuid 16. Hier woonde ooit Jan Berend te Paske en zijn gezin. Zijn houthandel/-zagerij zat ernaast, aan de Industriestraat. Rond 1920 liet hij een nieuw huis bouwen aan de overkant (van Plein Zuid), met de toepasselijke naam ‘De Overkant‘.
Onderlinge Waarborgmaatschappij (OWM)
Op 1 oktober 1851 sloten 13 Aaltense boeren hun eerste brandverzekering af bij de kort daarvoor opgerichte “Aaltense Onderlinge Brandwaarborg Maatschappij”. Niemand gebruikte echter de lange officiële naam. Iedereen sprak over de “Onderling Brandkaste“, een naam die méér dan 100 jaar lang in de volksmond bleef bestaan. Zo gek was die naam “Brandkaste” trouwens niet. Immers de doelstelling van de oprichters was: elkaar financieel helpen wanneer één der aangesloten leden zijn bezittingen door brand was kwijtgeraakt. Iedere deelnemer betaalde een bijdrage, afhankelijk van de grootte van zijn boerderij en dat geld werd in een brandkast bewaard.
Brak er brand uit, dan had men (letterlijk) geld in kas om het slachtoffer schadeloos te stellen. Later ging men het geld beleggen bij een bank en daarnaast verstrekte men geld in de vorm van hypotheken aan leden-boeren. Op deze wijze bracht het geld, wat niet nodig was voor schadebetaling, rente op wat weer voor schadebetalingen gebruikt kon worden.
Die “Onderlinge Brandkaste” fungeerde eigenlijk als een vorm van georganiseerde burenhulp. Voor de oprichting, toen nog weinig boeren verzekerd waren, ging men in de omgeving collecteren om voldoende geld bij elkaar te krijgen om de getroffen buurman te helpen.
Maar de armoede onder de boeren sloeg in het midden van de vorige eeuw hard toe. Eén van de gevolgen was, dat een deel van de boeren ging emigreren naar Amerika. De achterblijvers gingen zich organiseren om samen het hoofd te kunnen bieden aan de moeilijke tijden. En zo ontstond dus ook de Onderlinge Brandwaarborg Maatschappij.
Vanaf het prille begin is er een goede samenwerking geweest met de plaatselijke vrijwillige Brandweer. Er lagen (en liggen) ook erg veel draagvlakken. De brandweer rukt uit om de brand zo spoedig mogelijk te blussen en daardoor schade te voorkomen of in elk geval te beperken. Ontstaat toch schade, dan is er de Onderlinge Waarborg Maatschappij “Aalten”, zoals de naam sinds 1972 luidt, om de schade te vergoeden.
In de loop der jaren zijn er ook een aantal zaken samen geregeld. Daarvan zijn in de oude notulenboeken mooie voorbeelden te vinden. Zo had de brandweer op de buurtschappen in droge perioden vaak gebrek aan bluswater en juist tijdens droogte was de kans op brand het grootst. De boeren in de omgeving werden opgeroepen samen diepe putten te graven.
Om de medewerking van die boeren aan te moedigen gaf de Onderlinge voor elke door de commandant van de brandweer goedgekeurde put een bijdrage van f. 50,-. En dat was véél geld in die tijd! Bij vervanging van een oude brandspuit bleek dat de gemeente onvoldoende geld in kas had om de nieuwe spuit te betalen. De Onderlinge sprong bij met een gift van f. 2.500,-
In de loop der jaren is het werkterrein van de Onderlinge sterk gewijzigd. Men is niet langer een echt agrarische verzekeringsinstelling. Het aantal boeren is sterk afgenomen, maar de overgebleven bedrijven zijn enorm veel groter dan destijds. Thans is het aantal leden uit de burgerij, de middenstand en het overige bedrijfsleven vele malen groter dan het aantal boeren. Maar, dat verandert niets aan de goede samenwerking met de plaatselijke vrijwillige brandweer. Ook bij de niet-agrariërs breekt brand uit! De brandweer is er snel bij om de schade te beperken, de Onderlinge volgt direct om de ontstane schade te vergoeden. Beide werken ze in het belang van de gemeenschap, van U allen. We spreken de wens uit, dat dit nog lang zo mag blijven!
Nadat de OWM zo’n veertig jaar was gevestigd aan de Driessenshof, verhuisde men eind 2022 naar het huidige pand aan de Industriestraat.
AALTEN – Door de firma PEA (Pennings Ebbers Antennes) is onlangs de eerste schotelantenne van Aalten geplaatst. Gerard Pennings en Jan Ebbers zijn anderhalf jaar geleden naast hun dagelijkse werk met PEA begonnen en het bedrijf begint al goed te lopen: ze krijgen steeds meer opdrachten om antennes te plaatsen op de Aaltense daken, maar ook in andere plaatsen.
Jan Ebbers en Gerard Pennings van de firma PEA plaatsten onlangs Aaltens eerste schotelantenne.
Uniek is het feit dat ze onlangs een zogenaamde schotelantenne hebben geplaatst (zie foto). Deze antenne, met een doorsnee van 120 centimeter, is in staat om rechtstreeks programma’s te ontvangen, die door de E.C.S.-satelliet wordt uitgezonden. Daardoor heeft men de beschikking over een tiental programma’s zoals die van het ATN Channel, Music Box, Europa T.V., SAT 1, Teleclub, RTL, RAI, News World, TV 5 en World Press News.
De schotelantenne dient zeer nauwkeurig te worden afgesteld. Er dient namelijk een direkte verbinding te ontstaan tussen het hart van de schotel en de satelliet, die zich 36.000 kilometer loodrecht boven de evenaar bevindt. De totale afstand tussen satelliet en schotelantenne bedraagt 41.000 kilometer!
Naast de schotelantenne dient men voor ontvangst van de verschillende programma’s over een ontvanger te beschikken en een afstemapparaat dat zich binnenshuis bevindt.
De toekomst heeft nog heel veel te bieden, de satellietprogramma’s zullen alleen maar uitbreiden en door de onderlinge concurrentie wordt de apparatuur om deze programma’s te ontvangen alleen maar goedkoper.
De heren Ebbers en Pennings van PEA (Polstraat 35), zijn te allen tijde bereid meer informatie over de schotelantenne te geven, terwijl ook een demonstratie mogelijk is.
Bron
G. Schreurs
Beheer toestemming
Deze website gebruikt cookies voor een optimale ervaring en analyse van bezoekgegevens. Ga je hiermee akkoord? Zonder toestemming werken sommige onderdelen van de site mogelijk minder goed.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
